Medische onderzoeken vaak waardeloos


proefdier

Veel medische onderzoeken worden slecht uitgevoerd, slecht gedocumenteerd en kunnen niet goed worden gereproduceerd. Daarmee zijn ze in wetenschappelijk opzicht waardeloos. Ze zouden net zo goed niet uitgevoerd kunnen worden. Tot die snoeiharde conclusie komt het Berlijnse Charité universiteitsziekenhuis na een zeer uitgebreid onderzoek van onderzoeken.

Een groot probleem is het gebruik van proefdieren. In tweederde van de gevallen kunnen onderzoekers niet aangeven hoeveel proefdieren zijn gebruikt, of waar ze na afloop zijn gebleven. Nog merkwaardiger: veel onderzoeken beginnen met meer proefdieren dan waarmee ze eindigen. Waar de ‘verdwenen’ proefdieren zijn, kunnen onderzoekers vaak niet zeggen, vanwege de slechte administratie die wordt gevoerd rond de onderzoeken.

Zijn ze dood? Ontsnapt? Als huisdier gebruikt? Naar een ander laboratorium gehaald? Volgens de Charité is het geen manier om een onderzoek te doen. Als je niet weet waar je proefdieren zijn, heb je gefaald als onderzoeker.

De Duitsers hebben zich geconcentreerd op onderzoeken naar kanker en infarcten, maar de Emory University (Atlanta, VS) komt bij andere ziekten tot vrijwel eenzelfde conclusie in een onderzoek naar onderzoeken dat vrijwel tegelijkertijd is gepubliceerd.

Volgens de opstellers van beide studies zouden er betere regels moeten zijn hoe je wetenschappelijk geneeskundig onderzoek doet. Wie naleving van die regels zou moeten afdwingen, is niet bekend. Betere zogenoemde peer review (wetenschappers die elkaars werk beoordelen) zou wellicht wel helpen. Maar aangezien het aantrekkelijker is om zelf te publiceren dan om andermans werk te checken, zal dat wel niet gebeuren.

Beide onderzoeken staan in Science.