Nieuws

Magnetische pool verschuift dramatisch


Gooi je kompas maar weg, de magnetische Noordpool is aan de wandel. Hij lag al verkeerd, maar dwaalt steeds verder af.

Wie in huis een globe heeft staan, weet dat bovenin de pin zit die mogelijk maakt dat het ding draait. Daar ligt de Noordpool, toch? Niet echt, althans als het om de magnetische pool gaat; dat is het punt waarnaar de naald van je kompas wijst.

kompass Matti Mattila

Ooit, in een heel grijs verleden was de magnetische pool waarschijnlijk gelijk aan de Noordpool, het noordelijkste puntje van de aarde. Je kompas wees precies de juiste plek aan. Maar toen begon de magnetische pool aan een wandeling richting Canada met een snelheid van rond de 15 kilometer per jaar.

Op het Canadese eiland Ellesmere bleef de pool jaren liggen. Maar de magnetisch pool is weer aan de wandel, zo ontdekte het Institut de Physique du Globe in Frankrijk. Met een snelheid van 56 kilometer per jaar is de Noordpool op aan het schuiven in de richting van Siberië. Dat betekent dat kaartenmakers flink aan de bak moeten om hun kaarten aan te passen aan de nieuwe situatie. Op goede kaarten wordt het magnetische noorden altijd vermeld om je te helpen navigeren.

magnetische pool

De grote vraag is natuurlijk waarom de pool opschuift. Het Institut de Physique du Globe denkt dat het magnetisme wordt veroorzaakt door de metalen kern van onze planeet. Die kern ligt waarschijnlijk niet vast, maar draait langzaam rond in een bad van gesmolten ijzer. Zo ontstaat een soort gigantische dynamo. De energie die daarbij vrij komt, zorgt voor het aardse magnetisme.

De theorie is dat een ‘draaikolk’ van magnetisme de afgelopen jaren uit de kern naar de oppervlakte is geborreld en daar voor het verschuiven van de pool zorgt. Dat vertelden de Fransen deze week op een conferentie over magnetisme.

Foto: Matti Mattila. Kaart: Bing Maps.