De 'melkvlekken' van de maan, zoals hier de Reiner Gamma-vlek, zijn lange tijd een mysterie geweest.

Wat zijn toch die witte vlekken die lukraak over het oppervlak van de maan zijn verspreid als melkvlekken op een tafellaken? Decennia lang braken sterrenkundigen zich hier het hoofd over. De Apollo-missies van de vorige eeuw lieten zien dat de vlekken matchte met een soort magnetische ‘bubbels’ van enkele honderden meters in doorsnede. Deze mini-magnetosferen zouden de zonnedeeltjes kunnen tegenhouden die anders het oppervlak donker maken, maar verdere metingen wezen uit dat deze bubbels hiervoor te zwak zijn. De protonen van de zon zouden er simpelweg doorheen glippen.

Een experiment van een onderzoeksteam van het Rutherford Appleton Laboratory (GB) wijst nu anders uit. De wetenschappers schoten onder leiding van plasmafysicus Ruth Bamford in een speciale zonnewindtunnel protonen en elektronen (de zonnewind) op een kleine magneet (de magnetische bubbel). De elektronen volgde de veldlijnen van de mini-magnetosfeer, terwijl de protonen dwars door het veld dreigde te gaan. Maar de scheiding tussen de negatief geladen elektronen en de positief geladen protonen bleek een elektrisch veld op te wekken. Dit veld bleek sterk genoeg om de protonen terug trekken uit hun weg door het magneetveld. Uiteindelijk bleken zo beide geladen deeltjes door het magneetveld afgebogen te worden, zoals regendruppels langs een paraplu omlaag glijden.

Bamhord en collega’s werken nu aan deflectorschilden gebaseerd op de magnetische bubbels van de maan. Door toekomstige ruimteschepen met zulke schilden uit te rusten, kunnen astronauten worden beschermd tegen de schadelijke zonnewind.