Nieuws

Magneet uit vis geïsoleerd


Het is nogal een reis die de regenboogforel maakt. Na 3 jaar op zee en honderden kilometer van huis, weet hij rechtstreeks de weg naar zijn geboortegrond terug te vinden. Wetenschappers hebben nu voor het eerst de magnetische cellen geïsoleerd die hem daartoe in staat stellen.

We weten al langer dat dieren als vissen en trekvogels feilloos hun weg kunnen vinden op de aarde. Dat doen ze door het aardmagnetisch veld aan te ‘voelen’ met speciale cellen. Het idee was dat deze cellen magnetiet bevatten, een sterk magnetisch mineraal.

Wetenschappers hadden al een idee waar deze magnetische cellen zich moesten bevinden, maar isoleren ervan is makkelijker gezegd dan gedaan. Naar schatting bevat slechts een op de duizend cellen magnetiet, en de cellen zitten bovendien ver uit elkaar, want anders zouden ze elkaars magnetisme beïnvloeden.

Een onderzoeksteam onder leiding van Michael Winklhofer van de Ludwig Maximilians Universiteit in München besloot het met een externe magneet te proberen. De magneet werd draaiende gehouden boven een monster van cellen uit de neus van een forel. De paar aanwezige magnetische cellen begonnen spontaan met het magnetiet mee te draaien. Nu ze zich verraden hadden, konden de cellen makkelijk worden geïsoleerd.

De magnetietdeeltjes bleken zich aan de buitenkant van de cellen te bevinden. Het totale magnetisme van een enkele cel bleek tien tot honderd maal sterker dan tot nu toe gedacht. Daarmee kan de forel vrij nauwkeurig veranderingen in het lokale aardmagnetisch veld aanvoelen, die bijvoorbeeld kunnen ontstaan door een andere samenstelling of dikte van de zeebodem.

Winklhofer en zijn collega’s hopen binnenkort verschillende weefsels van de duif uit te pluizen op zoek naar magnetische cellen. Kortom, het mysterieuze navigatiesysteem van vissen en vogels wordt langzaamaan steeds minder raadselachtiger.

Het onderzoek staat beschreven in PNAS.

Follow Faqtman on Twitter