Maffe dwergplaneet draait verkeerd


neptunus

Ons zonnestelsel is een nieuwe dwergplaneet rijker. Niku was er natuurlijk altijd al, maar nu is hij voor het eerst geobserveerd (en van een naam voorzien) door astronomen. Die krabden zich vervolgens aan het achterhoofd, want Niku is anders dan de andere objecten rond de zon.

Het gaat bij Niku om een trans-Neptuniaans object, een rond de zon draaiend stuk steen dat voorbij Neptunus ligt, de laatste planeet vanaf de zon. Een bekend ander voorbeeld is Pluto, ooit een planeet, maar nu gedegradeerd tot dwergplaneet. Er zijn in totaal 1750 trans-Neptuniaanse objecten. Maar geen daarvan gedraagt zich zo gek als Niku.

Het begint met de positie van de dwergplaneet. De planeten en dwergplaneten draaien in een band om de zon, vergelijkbaar met de ringen van Saturnus. Maar niet Niku, dat 110 graden van die band afwijkt en steeds verder daar vanaf draait. Dat betekent dat in de toekomst de dwergplaneet zo ver is doorgedraaid, dat hij weer terugkeert naar de band.

Ook de omlooprichting van Niku wijkt af van de rest van het zonnestelsel. De aarde en alle andere planeten draaien tegen de wijzers van de klok in, van ‘bovenaf’ gezien. Niku draait met de wijzers mee. Er zijn nog een paar dwergplaneten die dat doen, maar in combinatie met de merkwaardige baan van dit object, is het een unicum.

De enige reden waarom een object in ons zonnestelsel zich zo gedraagt, is als het in botsing is gekomen met een ander object, of als de zwaartekracht van iets groots aan de dwergplaneet trekt. Dat ‘iets groots’ zou Planeet Negen kunnen zijn, een hypothetische planeet ver voorbij Neptunus. Sterrenkundigen vermoeden al een tijdje dat een dergelijke planeet bestaat, maar hebben hem nog niet waar kunnen nemen.

Door Niku goed te bestuderen, leren we misschien meer over die mogelijke planeet. Het internationale team dat de dwergplaneet ontdekte, Pan-STARRS in Hawaï, blijft de steenklomp volgen. Er valt alleen zo weinig licht op, dat het moeilijk te zien is. Dus blijft het voorlopig een beetje mysterieus.