Nieuws

Linkshandigheid geen strijdvoordeel


Dat in elke menselijke populatie linkshandigen zitten, zou komen door het voordeel in gevechten. Onzin, blijkt bij Papuanen.

De meeste mensen zijn rechtshandig, maar een kleine minderheid gebruikt links. Omdat linkshandigheid meestal een nadeel is in een wereld van rechtshandigen, moet er iets zijn waarvoor het voordelig is – anders was de erfelijke eigenschap door natuurlijke selectie (evolutie dus) allang verdwenen.

Linkshandige tennisster Elena Bogdan

De enige verklaring tot nu bedacht, is dat linkshandigheid voordeel geeft in gevechten. Zeldzame linkshandigen kunnen rechtshandige tegenstanders verrassen met een dolk- of speerstoot van links, is het idee. Winnen geeft vervolgens status, waardoor linkshandigen aantrekkelijk zijn als partner en kinderen krijgen aan wie ze de linkshandigheid doorgeven.

Dat tennissers en schermsporters relatief vaak links zijn, lijkt de theorie te steunen. Ook uit het antropologische onderzoek naar met primitieve wapens vechtende natuurvolkeren, kwam naar voren dat het percentage linkshandigen toeneemt met het aantal geweldslachtoffers (als maat voor vechtlustigheid). Een studie uit 2005 naar het krijgshaftige Eipo-volk van Papua Nieuw-Guinea leverde zelfs 20 procent linkshandigen.

Gedragsbiologen van de Rijksuniversiteit Groningen en het Max-Planck instituut in Andechs, Duitsland, hebben het onderzoek bij de Eipo herhaald. In plaats van linkshandigheid afkijken van films van onderzochte stammen, maten zij direct ´handigheid´. Eipo-stamleden lieten zij klusjes uitvoeren als met een steen een staak in de grond slaan, en noteerden welke hand werd gebruikt. Dezelfde klusjes voerden ook Europese studenten uit.

De resultaten logen er niet om. Onder de Papua´s waren slechts 3,6 procent linkshandigen, significant minder zelfs dan bij de Europeanen. Ook een linkshandigheidsscore -voor het aantal keer dat de linkerhand werd gebruikt in tien klusjes- van Papua´s lag ´rechts´ van die van Europeanen.

De Eipo bekeerden zich in 1980 tot het Christendom en zijn minder gaan vechten, schrijven de onderzoekers, waardoor het voordeel van linkshandigheid kan zijn afgenomen. Toch is die verandering te kort geleden en het aantal linkshandigen wel erg klein: exit theorie van linkshandige vechtersbazen, zo lijkt het.

Bron: Evolution & Human Behaviour, maart 2012; Beeld: Dreamstime.