Lichtgevende wolken boven Zuidpool


noctilucentie

Ze zijn vroeg dit jaar, de mysterieuze lichtgevende wolken die ieder jaar tegen het einde van de winter verschijnen boven Antarctica. Ze zijn zo helder, dat ze zelfs vanuit de ruimte kunnen worden gezien. De wetenschap is er nog steeds niet achter wat de wolken precies veroorzaakt en waarom ze het ene jaar vroeger ontstaan dan het jaar daarop.

Meestal zijn de wolken zo rond kerstmis voor het eerst te zien, maar dit jaar staken ze half november al de kop op. Dat is het vroegste voorkomen van deze wolken sinds we dit fenomeen kennen. Noctilucentie noemen meteorologen deze wolken, die een vreemd blauwig licht verspreiden over de Zuidpool. Dat ze te maken hebben met het klimaat op de polen (in mei is het fenomeen te zien boven de Noordpool) is al langer bekend. Maar hoe?

Waarschijnlijk gaat het om ijskristallen zeer hoog in de atmosfeer die door zonnestralen worden beschenen. Maar waarop alleen gedurende een korte tijd ieder jaar? Dat begrijpen meteorologen nog niet zo goed. Het kan bovendien iets te maken hebben met vulkaanuitbarstingen. Na grote erupties lijkt het fenomeen heftiger te zijn en verder richting de evenaar plaats te vinden.

Een andere theorie is dat het gaat om het gruis van meteoren die in de dampkring zijn verpulverd. Door het magnetisch veld boven de polen zou dit gruis daar in grotere hoeveelheden aanwezig zijn. Volgens Nasa, dat de wolken heeft bestudeerd, bevinden de wolken zich op grote hoogte, rond de 80 kilometer. Dat spreekt voor deze theorie. Maar die hoogte verklaart echter nog niet het seizoensgebonden aspect van noctilucentie.