Nieuws

Leven en dood van woorden


Welke woorden we gebruiken is sterk aan mode onderhevig. Google Books maakt dat goed duidelijk.

Wanneer begon de mensheid te spreken over de Eerste Wereldoorlog? Niet in 1914 toen die oorlog begon. Ook niet in 1918 toen hij was afgelopen. Alle strijdende partijen hadden het toen over de ‘Grote Oorlog’, omdat niemand zich kon voorstellen dat je een nog bloedigere oorlog kon hebben. Pas in 1941, terwijl de wereld was verwikkeld in een nieuwe verschrikkelijke strijd, werd de term ‘Eerste Wereldoorlog’ voor het eerst in een boek geschreven.

Dat weten we dankzij onderzoek van wiskundige Jean-Baptiste Michel van de universiteit van Harvard. Hij gebruikte Google Books om trends in Engelstalig woordgebruik tijdens de negentiende en twintigste eeuw bloot te leggen. Google Books bevat 15 miljoen boeken; 5 miljoen daarvan zijn in hun geheel te lezen. Michel ploegde met speciale software deze boeken door op zoek naar patronen in woordfrequentie.

Foto: Tom Murphy VII.

Daaruit komen verrassende zaken. ‘God’ is duidelijk aan een neergang bezig. Aan het begin van de twintigste eeuw kwam de term nog vaak voor in boeken. Daarna begint het sterk af te nemen, om een kleine opleving te hebben in de jaren negentig.

‘Worst’ en ‘biefstuk’ zijn aan het begin van de twintigste eeuw erg populair, maar verliezen in de jaren twintig van ‘ijsjes’. Rond 1980 begint ‘pizza’ aan een sterke opmars, tot ‘sushi’ het stokje vlak voor de eeuwwisseling overneemt.

In het onderzoek werden ook nieuwe woorden geregistreerd. Vooral de Tweede Wereldoorlog was een tijd waarin we nieuwe woorden bedachten. Die hadden vrijwel allemaal met strijd en bloedvergieten te maken. Uiteraard zijn ook woorden verdwenen. Volgens het onderzoek van Michel vooral als ze met jazz te maken hadden. Niemand swingt meer.

Bron.

Follow Faqtman on Twitter