Nieuws

Leprabacterie maakt stamcellen


In de middeleeuwen zag je ze nogal eens: de melaatsen met hun verminkte lichaamsdelen en etterende wonden, waar niemand bij in de buurt wilde komen. Ondanks dat er nog elk jaar 200.000 lepralijders per jaar bijkomen, vooral in ontwikkelingslanden, weten we nu pas wat meer over hoe de leprabacterie te werk gaat: hij reprogrammeert zenuwcellen tot stamcellen en lift daarmee vervolgens door het hele lichaam. Zo schrijven biologen van de University of Edingburgh (GB) in het vakblad Cell.

Het eerste doelwit van de leprabacterie, Mycobacterium leprae, zijn de Schwancellen. Zoals het rubber om elektrische bedrading, omhullen deze cellen zenuwen om zo de elektrische signalen die erdoor gaan te isoleren. De onderzoekers haalden deze cellen uit muizen en infecteerden ze met M. leprae.

De bacterie bleek typische Schwanncelgenen uit te zetten en ontwikkelingsgenen aan te zetten, waardoor de Schwanncellen ineens in een soort stamcellen veranderden. Die stamcellen kunnen vervolgens door het hele lichaam reizen, en de bacterie lift vrolijk mee. Komen de stamcellen bij skeletspieren aan, dan wurmen ze zich tussen de spiercellen en infecteert de bacterie vervolgens de hele spier.

En alsof dat nog niet genoeg is, scheiden de stamcellen ook nog een stofje uit dat afweercellen aantrekt, die de bacteriën vervolgens een nieuw gratis ritje door het lichaam aanbieden.

Het ontrafelen van de trucjes van de leprabacterie kan niet alleen tot een betere behandeling en vroegere diagnose van lepra leiden. Ook kunnen vergelijkbare bacteriën in het lab worden gebruikt om weefselcellen om te zetten in stamcellen. Daarmee kunnen uiteindelijk bijvoorbeeld diabetes- en Alzheimerpatiënten mee worden geholpen.

Beeld: De stamcellen (groen) wurmen zich tussen spiercellen (rood) en verspreiden daarbij de leprabacterie. (Foto: Rambukkana Lab Members)