Nieuws

Lengte DNA voorspelt levensverwachting


Het opmeten van DNA levert onschatbare informatie op over de echte leeftijd en kan zelfs een naderende dood voorspellen. Althans bij vogels. Dat ontdekten wetenschappers onder leiding van David Richardson van de University of East Anglia.

Zij keken naar lengte van een stukje DNA aan het uiteinde van elk chromosoom: het telomeer. Deze beschermkap zorgt ervoor dat de genen dicht bij het eindeinde niet zo snel kapot gaan, wat de kans op ongeremde celgroei (kanker) verkleind. Maar in de loop der tijd worden telomeren steeds korter, tot ze een kritieke lengte bereiken en de cel stopt met werken. Deze ‘zombiecellen’ markeren het begin van de ouderdom.

Een rietzanger. (Foto: Mike Pennington/CC-BY-SA-3.0)

In 20 jaar tijd namen de onderzoekers twee keer per jaar bloedmonsters van 120 rietzangers op de eilandengroep de Seychellen. Daarbij keken ze naar de telomeerlengtes van de vogels en hoe deze samenhing met hun leeftijd. Daaruit bleek dat hoe langer de telomeren waren, hoe langer het dier bleef leven. Snel korter wordende telomeren voorspelden meestal een snelle dood van de vogel. De lengte van de telomeren bleek zelfs een betere voorspelling van de levensverwachting en een eventueel naderende dood van de rietzanger te zijn dan zijn echte leeftijd.

Volgens hoofdonderzoeker Richardson zal zo’n zelfde studie onder mensen bijna onmogelijk uit te voeren zijn, wegens de lengte van een mensenleven. Maar hij verwacht dat de telomeerlengte ook bij mensen een grote rol speelt. Hoe gezonder je bent, hoe beter je telomeren. Roken, slecht voedsel en extreme fysieke en mentale stress verkorten de telomeren. Probeer deze factoren zo veel mogelijk te vermijden, en je zult een lang leven tegemoet gaan.

De onderzoek verschijnt overmorgen in het vakblad Molecular Ecology.