Nieuws

Ledematen kweken straks heel gewoon


Wie een hand of been verliest, moet aan een prothese. Maar wetenschappers denken een manier gevonden te hebben om een nieuw ledemaat te kweken.

Hak bij een salamander zijn staart af, en hij maakt gewoon een nieuwe. Op de plek van de wond komt een blasteem, een soort dikke korst. Die groeit in de weken daarna uit tot een nieuwe staart. De salamander leeft vrolijk verder met zijn nieuwe lichaamsdeel.

Waarom kunnen mensen dat niet? Met die eenvoudige vraag in het achterhoofd bestudeerde de Amerikaanse professor Malcolm Maden het ontstaan van blastemen bij Mexicaanse salamanders. Zijn conclusie? Het is helemaal niet zo’n moeilijk trucje.

Wetenschappers gingen er tot nu toe van uit dat salamanders een speciaal soort cellen hebben, waaruit ze bij een amputatie een nieuw ledemaat of staart kunnen maken. Deze cellen groeien eerst maar wat voor zich uit en bepalen dan of ze huid, spier of bot worden. Maar dat klopt niet, ontdekte Madden. Salamanders maken hun nieuwe pootjes ‘gewoon’ uit stamcellen.

Dat zijn cellen die bij ons allemaal aanwezig zijn. Je lichaam wordt voor je geboorte uit stamcellen in elkaar gezet. Maar ook als volwassene heb je nog steeds stamcellen in je lichaam, vooral in je beenmerg. Wetenschappers weten steeds beter hoe ze die cellen moeten isoleren.

De ontdekking van Maden betekent dat ook mensen en andere zoogdieren in principe nieuwe ledematen zouden kunnen maken met hulp van hun stamcellen. Dat zal niet vandaag of morgen gebeuren, maar de ontdekking betekent dat onderzoekers nu begrijpen in welke richting ze moeten researchen. Wellicht dat het over een jaar of dertig mogelijk is een nieuwe arm te kweken als je een verschrikkelijk ongeluk hebt gehad.

Foto: Lauren Close