Nieuws

Kun je het noorden ‘voelen’?


Dat sommige dieren een ingebouwd kompas hebben is bekend. Maar ook mensen zouden het noorden moeten kunnen voelen.

Je wordt geblinddoekt in een onbekend, dicht bos neergezet. Je haalt de blinddoek af en hebt geen idee waar je bent. De opdracht is om naar het noorden te lopen. Zou je dat – puur op gevoel – kunnen? Wetenschappers neigen er naar om die vraag met ‘ja’ te beantwoorden.

Vogels gebruiken hun interne kompas om naar het zuiden te vliegen.

Vogels en insecten kunnen voelen waar ze zijn. Maar ook mensen zouden die eigenschap moeten hebben. We hebben in ons oog een eiwit, cryptochroom, dat gevoelig is voor het aardmagnetisch veld. Het zijn varianten van dit eiwit die bij vogels en insecten zorgen dat ze in de winter naar het zuiden vliegen.

Om deze hypothese te testen, is menselijke cryptochroom ingebracht bij een fruitvliegje dat via genetische manipulatie zijn eigen cryptochroom was ontnomen.

Het fruitvliegje was daarna prima in staat om het noorden te vinden. Het menselijk eiwit werkt dus net zo goed als zijn eigen variant. Dat zou betekenen dat mensen ook moeten kunnen weten waar het noorden is.

Het eiwit zit in de ogen van sommige dieren en het ‘werkt’ alleen als er licht op valt. In een donkere nacht na een dropping heb je dus weinig aan je inwendige kompas.