Nieuws

Kinderen experimenteren op hommels


Als je een wetenschappelijke publicatie openslaat, kun je vaak rekenen op een enorme lap tekst vol ingewikkelde vaktaal. Je verwacht dan ook niet snel teksten te zien als: ‘We zijn er ook achter gekomen dat wetenschap tof en leuk is’ en ‘We hopen dat we er over een paar jaar voor kunnen zorgen dat hommels sudoku gaan spelen.’

Dit is echter precies wat vermeld staat in een onderzoek gepubliceerd door Biology Letters, het biologisch vakblad van de Royal Society, een zeer prestigieus wetenschappelijk genootschap uit Groot-Brittannië. Het biologisch onderzoek gaat over het gedrag van de bombus terrestris, oftewel de gewone aardhommel. Het is volledig uitgevoerd door kinderen van de basisschool van Blackawton, een dorpje met 647 inwoners in Devon.

Een andere school kan de hommels misschien alsnog aan de sudoku krijgen. Foto: Scott Robinson

De kinderen van 8 tot 10 jaar oud werden geholpen door de meester en door neurowetenschapper Dr Beau Lotto. De eerste taak was het bedenken van verschillende spelletjes en de wereld op verschillende manieren bekijken, bijvoorbeeld door grote ‘facetogen’ te dragen. Daarna bedachten de scholieren een onderzoek: ze wilden kijken hoe hommels kleur gebruiken om de juiste bloemen te vinden.

Ze ontwikkelden een aantal verschillende puzzels en testjes in een terrarium van plexiglas, de ‘bijenarena’, met gaatjes met verschillende kleuren. Eerst met suikerwater en zilt water, daarna zonder.

Hieruit bleek dat hommels sommige testjes kunnen oplossen door patronen te onthouden, maar dat ze ook fouten maken. Volgens het onderzoek hebben hommels een ‘persoonlijkheid’ omdat ze hun eigen favoriete ‘bloemen’ hebben.

Het doel van het onderzoek was echter vooral om aan te tonen hoe nuttig het is om kinderen originele experimenten te laten bedenken en uitvoeren, om zowel wetenschappelijke nieuwsgierigheid als speelse creativiteit aan te moedigen. Iets wat op zowel basis- als middelbaar onderwijs nog wel eens ontbreekt.

Bij het onderzoek speelden volwassenen slechts een ondersteunende rol, en er werd geen vakliteratuur of iets dergelijks als bron gebruikt. Het is dan wel niet direct grotemensenwetenschap, maar het maakt wel duidelijk dat kinderen ook zonder dit alles een wetenschappelijk onderzoek kunnen opzetten en nieuwe dingen ontdekken.

Het volledige onderzoek is hier te vinden.

Bron foto: Scott Robinson