Nieuws

Kilo zwaarder geworden


Het blijft sappelen met de kilo. In de 19e eeuw werd in Frankrijk van de kilo een oergewicht gemaakt uit metalen. Dat moest dienen om eens en voor altijd vast te stellen hoeveel een kilo precies weegt. Deze oerkilo verdween onder een vacuüm gezogen stolp, om te zorgen dat het exact 1 kilo bleef. Alle andere kilo’s in de wereld zijn daar van afgeleid.

Afgelopen jaar leek deze kilo echter lichter te zijn geworden. Nee, zeggen onderzoekers nu, het ding is juist zwaarden geworden.

Een computer-gegenereerd beeld van de oerkilo. Beeld: Greg L.

Een onderzoek van de universiteit van Newcastle op de oerkilo toont aan dat zich aan het oppervlak koolstof- en kwikmoleculen hebben gehecht. Die maken de kilo een paar microgram te zwaar, zo schrijven de onderzoekers in het vakblad Metrologia. De koolstof komt waarschijnlijk via uitlaatgassen op de kilo terecht; het kwik is afkomstig van thermometers die in het laboratorium worden gebruikt.

De onderzoekers stellen voor de kilo met ultraviolet licht en ozon te reinigen. Die behandeling zou de verontreinigingen van de kilo af moeten laten vallen en de kilo weer precies 1 kilo maken.

Een Duits laboratorium wil daar niet op wachten. De Physikalisch-Technische Bundesanstalt (PTB) in Braunschweig heeft een eigen oerkilo laten maken in Australië uit silicium. Deze bol is zó precies 1 kilo, dat het beter kan dienen dan de ouderwetse staaf in Parijs, zo denken de Duitsers.