Keuzestress! Er zijn te veel spullen om uit te kiezen


keuzestress in de supermarkt

Onze keuzestress neemt toe. Bij grote supermarkten staan soms 40 soorten appelsap in het schap. Albert Heijn heeft 206 varianten bier. De webshop van Etos biedt 31 verschillende bodylotions aan. We staan met open mond voor een schap met cornflakes (18 soorten) of een computerscherm vol telecomaanbieders (48). Wie ook nog eens alle abonnementsvormen overweegt, heeft meer dan 16.000 mogelijkheden.

Onderzoekers van de California Institute of Technology wilden wel eens weten wanneer het ons allemaal te veel wordt. Daarom deden ze een experiment met een groep proefpersonen. Die mochten een mooie foto laten drukken op een beker of een t-shirt, geheel gratis. Terwijl ze moesten beslissen welke foto het zou worden, lagen ze onder een hersenscanner.

Hoe meer foto’s er waren om uit te kiezen, hoe groter de activiteit van de cortex cingularis anterior. Dat gebeurt normaal alleen bij conflictsituaties. Ook het striatum, het hersendeel waar we waarde bepalen, begon op de scans flink op te lichten. Nog meer foto’s betekende nog meer activiteit en daarmee stress en zelfs een lichte vorm van paniek.

Het magische getal lijkt twaalf te zijn. Toen het aantal foto’s om uit te kiezen daarboven kwam, nam de activiteit met iedere extra foto flink toe. Dat wil niet zeggen dat een menu in een restaurant bijvoorbeeld nooit meer dan twaalf gerechten mag bevatten, andere factoren spelen ook een rol. De onderzoekers denken dat het ideale getal ergens tussen acht en vijftien ligt.

Bedrijven doen er goed aan om de keuze dus te beperken. Bij te veel aanbod kiezen we namelijk niet. Een studie van een paar jaar geleden toonde aan dat voor iedere tien extra pensioenpolissen die een bedrijf zijn werknemers aanbiedt, de hoeveelheid deelnemers met 2 procent afneemt. Bij vijftig polissen doet 10 procent minder werknemers mee dan bij vijf. Mensen hebben liever geen goede oudedagsvoorziening, dan keuzestress.

(Nature Human Behaviour)