Keukensponsje: net zo veel bacteriën als poep


keukensponsje
Een gewoon, gebruikt keukensponsje.

Tien tegen een dat er eentje bij je gootsteen ligt, een keukensponsje. Handig om pannen schoon te maken. Maar ook boordevol ziekteverwekkers, het enige waarmee je een gebruikt sponsje kunt vergelijken is poep. Er zitten net zo veel bacteriën in als in uitwerpselen. Het is dan ook de ideale omgeving voor micro-organismes.

Dankzij onderzoek van de Duitse Justus-Liebig-Universität Gießen weten we nu precies hoe smerig de sponsjes zijn. Biologen van de universiteit gingen langs huishoudens in de omgeving en verzamelden veertien sponsjes. Die werden in het laboratorium onderzocht, waarbij vooral aandacht was voor het genetische materiaal dat in de poriën terug te vinden was.

De binnenkant van dat sponsje. De rode en blauwe vlekken zijn bacterie-koloniën.
De binnenkant van dat sponsje. De rode en blauwe vlekken zijn bacterie-koloniën.

De onderzoekers schrokken zich dood. Dat er bacteriën aanwezig zouden zijn, dat wisten ze wel. Maar de hoeveelheid is ongelooflijk. In sommige sponsjes vonden ze meer dan 50 miljard cellen per kubieke centimeter. Dergelijke waardes zouden nooit mogen voorkomen op een plek waar eten wordt bereid. Zou een dergelijke concentratie worden aangetroffen in een restaurant, dan werd de boel gesloten.

In totaal vonden de onderzoekers 362 verschillende soorten bacteriën. Het sponsje is dan ook een ideale omgeving voor ze. De poreuze structuur biedt een beschermde omgeving waar het lekker vochtig is. Etensresten bieden de nodige voeding, de temperaturen zijn er ideaal om je voort te planten.

Wat de onderzoekers het meeste zorgen baart: Vijf van de tien meest voorkomende soorten bacteriën behoren tot de zogenoemde risicogroep 2, dat betekent dat ze potentieel ziekteverwekkend zijn. Daaronder Acinetobacter johnsonii, Moraxella osoloensis en de Chryseobacterium hominis, bacteriën die vooral voor oudere en zwakke mensen gevaarlijk zijn. In ziekenhuizen zouden sponsjes dus helemaal taboe moeten zijn.

En de sponsjes wassen in de machine? Dat hebben de onderzoekers geprobeerd. Het betekende dat sommige bacteriën verdwenen. Maar de overgebleven ziekteverwekkers waren van het sterkere soort. Die gingen zich daarna sneller voortplanten, ze hadden de ruimte. Daarmee werd het sponsje nog viezer.