Nieuws

Kathmandu ligt 3 meter zuidelijker


Drie dagen na de katastrofische aardbeving in Nepal hebben aardwetenschappers de data van honderden seismische sensoren geanalyseerd. Die tonen aan waarom de schok zo verwoestend was. Oorzaak van de beving is de botsing van twee continentale platen onder de Himalaya: de Indo-Australische plaat duwt met ongeveer een millimeter per week tegen het Euraziatische continent.

Door dat duwen van de twee platen is de aarde vervormd, Mount Everest is een direct gevolg van de krachten die de platen op elkaar uitoefenen. Maar niet alle kracht wordt omgezet in bergen. Meer dan 500 jaar lang heeft de spanning zich onder de grond opgebouwd (zie afbeelding). De laatste grote aardbeving in het gebied voor afgelopen zaterdag, was waarschijnlijk in 1505.

Die energie moest natuurlijk ergens heen. Op zaterdag om 11.56 lokale tijd, brak 11 kilometer onder de aarde een stuk gesteente af. Daarbij kwam een kracht vrij die te vergelijken is met de inslag van een meteoriet ongeveer 150 meter doorsnee.

Een stuk aardbodem zo groot als de provincie Utrecht bewoog toen over het gesteente dieper in de grond. Daarbij vervormde de bodem, werd het op bepaalde plaatsen gekanteld of gedraaid. Een flink stuk Nepal bewoog richting India, Kathmandu en omliggende dorpen zijn in vergelijking met voor de beving 3 meter naar het zuiden opgeschoven.

Langs de Himalaya loopt een aantal grote aardbevingenzones. Maar opmerkelijk genoeg zijn in de afgelopen eeuwen weinig sterke aardbevingen gemeld. Dus moeten sterke spanningen zich ondergronds hebben opgebouwd, waarschuwen geologen. India, Pakistan, Bhutan, Bangladesh en Nepal zouden zelfs te maken kunnen krijgen met een aardbeving met kracht negen, ongeveer honderd keer sterker dan die van zaterdag.

Een miljoen doden worden dan gevreesd, waarschuwt Roger Bilham van de University of Colorado. Ook de regio Kathmandu zou nogmaals kunnen worden getroffen, volgens de studies zit nog aanzienlijke stress in de ondergrond. Wanneer de volgende extreme aardbeving zal gebeuren, kunnen geologen echter niet voorspellen.