Kanker lijkt echt op roofdier


Kankercellen die uitzaaien bewegen zich als roofdieren die zoeken naar een prooi. Goedaardige cellen doen dat niet. Dat blijkt uit internationaal onderzoek naar de beweegpatronen van kankercellen dat deze maand verscheen in Nature Communications en waar celbiologen van het Radboudumc aan meewerkten.

Bijna alles wat leeft beweegt. Een type beweging die bij veel organismen voorkomt, is de zogenaamde Lévy-beweging. Hierbij worden kleine diffuse bewegingen afgewisseld met lange verplaatsingen. Vergelijk het met zoeken naar sleutels: eerst doe je dat bij de voordeur, waar je in een la rommelt. Niets. Om dan in één ruk naar de slaapkamer te gaan, om ze te zoeken in de zak van broek die daar hangt.

Deze beweging is ook typerend voor roofdieren die op zoek zijn naar schaarse prooien, maar komt ook bij mensen voor en zelfs bij bacteriën. Ook kankercellen blijken zich volgens dit patroon te bewegen. Een internationaal onderzoeksteam onderzocht de Lévy-beweging bij kankercellen. Zij gebruikten hiervoor kleine microscoopplaatjes waarin een minuscuul paadje was geëtst. Dit paadje was breed genoeg voor één cel om vrijuit van links naar rechts te bewegen.

De onderzoekers keken naar de bewegingen van zowel goed- als kwaadaardige borstkanker-, huidkanker- en prostaatkankercellen. Alleen de kwaadaardige cellen bewogen volgens het Lévy-patroon. Eerst een lange weg naar links of rechts, gevolgd door een verzameling kleinere stapjes heen en weer, gevolgd door een nieuwe lange ruk, op zoek naar een plek om zich te hechten.

Nu wetenschappers dit weten, is het interessant om deze bewegingsmogelijkheid uit te schakelen. Mogelijk kan dit uitzaaiing stoppen. De onderzoekers schakelden daarvoor twee eiwitten uit die samen moeten werken om een cel gericht voort te laten bewegen. Zonder deze samenwerkende eiwitten veranderde de Lévy-beweging in een standaard diffuse beweging die karakteristiek is voor goedaardige, niet uitzaaiende kankercellen. De Lévyloop zou dus wel eens de achilleshiel van de kankercel kunnen zijn.