Jupiter’s grote rode vlek is aan het verdwijnen


Op de planeet Jupiter raast een enorme storm die al zeker vier eeuwen aan de gang is. Astronomen zeggen nu dat het niet lang meer duurt voordat de grootste storm in ons zonnestelsel voorbij zal zijn.

De storm op Jupiter is duidelijk te zien door een telescoop als een enorme rode vlek, iets ten zuiden van de evenaar. Toen de Grote Rode Vlek voor het eerst werd opgemeten, in 1800, was hij maar liefst vier keer groter dat de aarde. In 1979, toen de ruimtesonde Voyager 2 langs Jupiter kwam, was te zien dat de storm nog maar iets groter was dan twee keer onze planeet.

Sinds 2016 draait ruimtesonde Juno in een elliptische baan over de polen van Jupiter om onderzoek te doen naar onder meer de magnetosfeer, de atmosfeer en een eventuele vaste kern van de planeet. Maar Juno heeft nog iets kunnen zien: de Grote Rode Vlek is nog maar een derde groter dan wij.

De astronomen van NASA denken dat de storm nog maar een paar decennia heeft. Over een decennia of twee is het nog maar een flinke cirkel, en daarna zal hij helemaal verdwijnen.

Het midden van storm is vrij rustig, net als een orkaan op aarde, maar verder naar buiten haalt de wind snelheden van 430 tot 680 kilometer per uur. De grote rode vlek werd voor het eerst waargenomen in 1664, door de Engelse sterrenkundige Robert Hooke. Niemand weet hoe lang de storm daarvoor als rondraasde. De langste storm op aarde duurt voor zover bekend ‘maar’ 31 dagen.

Juno stuurde vorig jaar prachtige foto’s terug van de grote rode vlek toen hij de atmosfeer van de enorme gasplaneet dicht naderde. Hij vloog toen 9.000 kilometer boven de 16.000 kilometer brede storm. In april zal hij opnieuw zo’n duik maken, en daarna nog drie keer, maar niet meer zo dichtbij als vorig jaar. NASA hoopt zo te kunnen meten hoe diep de grote storm is.

Inmiddels is er wel een nieuwe rode vlek ontstaan. Deze kleine vlek steekt net als de grote rode vlek uit boven het bovenste wolkendek. Hij is ontstaan door versmelting van drie al langer bestaande ovale witte vlekken – en groeit nog steeds.