Jongeren herkennen nepnieuws niet


fukushime-nuclear-flowers

De FBI-agent die de e-mails van Hillary Clinton onderzocht is dood gevonden. Zij organiseerde seksfeesten met kinderen in een pizzeria. De Paus vond Donald Trump de beste kandidaat voor het presidentschap. Zo maar drie voorbeelden van nepnieuws die tijdens de laatste presidentsverkiezing in de VS een belangrijke rol speelden. De berichten reisden soms de oceaan over en werden ook hier gedeeld.

Maar geloven mensen deze berichten ook? Sommigen schijnbaar wel, een man met een geweer drong de pizzeria binnen waar de seksfeesten zouden plaatsvinden omdat hij de kinderen wilde bevrijden. De politie overmeesterde hem. Is hij een eenzame gek met een laag IQ? Nee, zeggen onderzoekers van Stanford University. Zij concluderen dat 80 procent van de middelbare scholieren nepnieuws niet meer van echt kan onderscheiden.

Dat deden ze nadat ze de scholieren een mix van echt en vals nieuws lieten zien. Zoals de foto hierboven, van bloemen die door de explosie van de kerncentrale van Fukushima misvormd zouden zijn. Ruim 40 procent van de jongeren vond deze foto ‘sterk bewijs’ dat straling de natuur beïnvloedt. Slechts een op de vijf vond de foto dubieus.

Toevallig is deze foto daadwerkelijk bij Fukushima genomen, maar het gaat om een normale mutatie, die ook voorkomt waar geen kerncentrale is geëxplodeerd. Wat de wetenschappers verontrust, is dat de jongeren niet informeerden naar de herkomst van de foto, of de mening van experts. Ze nemen de foto zonder enige verdere informatie aan als feit, de suggestieve tekst op sociale media doet de rest.

‘We nemen aan dat jongeren, omdat ze zo veel op sociale media zitten, een goede perceptie hebben wat echt is en wat nep’, schrijven de onderzoekers in hun rapport. ‘In werkelijkheid is dat niet het geval.’ Zo moesten de jongeren op een nieuwssite bepalen wat echte content was en wat reclame. Een artikel met daarboven de woorden ‘sponsored content’ werd door 80 procent als journalistiek betiteld.

Het rapport Evaluating Information: The Cornerstone of Civic Online Reasoning, staat online op de site van Stanford.