IQ: de jeugd wordt steeds dommer


IQ

Ben je geboren voor het midden van de jaren zeventig? Gefeliciteerd, de kans dat je intelligent bent is aardig groot. Ben je van daarna? Probeer dan vooral niet hard na te denken. Dat is – gechargeerd – de conclusie van een grote Noorse studie naar het IQ van generaties. Het laat een zorgwekkende trend zien.

De afgelopen eeuw vertoonden de grafieken van menselijke intelligentie in westerse landen een oplopende lijn. Iedere generatie was iets slimmer dan de vorige. Het Flynn effect werd dat genoemd, naar de Nieuw-Zeelandse ontdekker. Beter voedsel, beter onderwijs en een steeds grotere blootstelling aan andere ideeën werden als oorzaak genoemd.

Maar het Flynn effect is tot stilstand gekomen en zelfs omgekeerd. Vanaf het midden van de jaren zeventig worden opeenvolgende generaties steeds iets dommer, ontdekte het Ragnar Frisch Centre for Economic Research. Ze analyseerden daar 730.000 IQ-tests van Noorse jongemannen die zich melden voor de dienstkeuring op 18-jarige leeftijd. Vanaf de jaren negentig, als lichtingen van na het midden van de jaren zeventig opkomen, is daarin een fikse daling te zien.

Het is niet de eerste aanwijzing dat we weer wat dommer worden. Flynn zelf ontdekte in Britse statistieken al tien jaar geleden een dip in intelligentie.

Opmerkelijk is dat het effect zelfs te zien is binnen families, waarbij oudere broers slimmer zijn dan de jongere. Dat sluit uit dat migratie een deel van de oorzaak is. Als minder slimme mensen naar een land komen, kan dat immers een effect hebben op de gemiddelde slimheid. Eerder is het een verandering in de ‘cognitieve omgeving’ van opgroeiende kinderen, aldus de Noren. Dat is onder andere onderwijs en de boeken die kinderen lezen terwijl ze opgroeien.

Als onderwijs inderdaad de oorzaak is, dan lijken vooral de grootscheepse hervormingen van de jaren tachtig aan de domheid te hebben bijgedragen. In veel landen werd traditioneel onderwijs toen ingewisseld voor meer projectmatig leren. Het resultaat is minder slimme kinderen.

(Proceedings of the National Academy of Sciences)