Nieuws

Inktvismannetje gek van eierlucht


Net als veel andere dieren vechten mannetjes met elkaar om te mogen paren met een vrouwtje. Zo ook bij pijlinktvissen. Vrouwtjes van de langvin-inktvis uit de Atlantische Oceaan leggen hun eieren gezamenlijk in een soort capsules neer op de zeebodem.

Daarna paren mannetjes herhaaldelijk met de vrouwtjes. Alleen, zo gauw mannetjes in de buurt van eierleggende vrouwtjes komen, laten zij een verbazende gedragsverandering zien. Waar ze eerst rustig in groepjes zwemmen, gaan de mannetjes naar elkaar dreigen, elkaar aanvliegen en hevig worstelen met de tentakels.

Pijlinktvissen

Nu rapporteert een Australisch, Thais en Amerikaans onderzoeksteam wat er achter de opmerkelijke stemmingswisseling van de inktvismannen zit. De onderzoekers merkten op dat mannetjes pas razend werden wanneer ze met de tentakels een eierpakket hadden aangeraakt. Geïntrigeerd daardoor, maakten zij een vloeibaar extract van de eieren, en gebruikten dit vervolgens in gedragsexperimenten met mannetjes-inktvissen in een aquarium.

Opjutten
Het ei-extract-watermengsel eroorzaakte evenveel agressie als complete eierpakketten. Het zien van eierpakketten (achter niet-doorlatend glas) deed de mannetjes niets; ze bleven rustig. Analyse van het ei-extract met geavanceerde technieken in het laboratorium leerde dat de mannetjes reageerden op een speciaal eiwit, Loligo ?-MSP genaamd.

Verder onderzoek met genetische merkers voor het feromoon-achtige stofje bracht aan het licht dat het in de eileiders van de vrouwtjes-inktvissen wordt gemaakt, en daar aan de eieren toegevoegd. Mannetjes pikken het op wanneer ze met hun tentakels de eierpakketten aanraken. De functie van het ?-MSP-eiwit, volgens de onderzoekers, is dat met het opjutten van mannetjes eerder het beste en sterkste mannetje komt bovendrijven dat mag paren. Maar er wachtte nog een verrassing: ook zoogdieren en waarschijnlijk ook mensen maken verwante ?-MSP-eiwitten, die weleens hetzelfde effect kunnen hebben.

Bron: Current Biology (22 feb), p. 1-6; Beeld: Dreamstime

Follow Faqtman on Twitter