Hoofdpijn komt door koud klimaat


koud

Toen de vroege mens Afrika verliet en naar het noorden trok, moest hij natuurlijk wennen aan de kou. Volgens een nieuwe studie heeft deze genetische aanpassing een even opmerkelijke als ongewenste bijwerking: het maakt je vatbaarder voor migraine.

Stress, hormoonfluctuaties of bepaalde voedingsmiddelen: de triggers voor een migraineaanval zijn veelvoudig en nog niet volledig wetenschappelijk vastgesteld. De symptomen van de neurologische aandoening zijn ook talrijk. Ze variƫren van lichtsensitiviteit en wazig zicht, misselijkheid en braken tot pulserende en ernstige hoofdpijn. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is migraine de zesde meest ernstig ziekte bij de mens.

Wereldwijd zijn meer dan een miljard mensen getroffen, hoewel er verschillen zijn wat betreft voorkomen. In Europa en Amerika is migraine meer verspreid dan in Afrika of Aziƫ. Een mogelijke verklaring hiervoor wordt gegeven door het team van het Duitse Max Planck Instituut voor Evolutionaire Antropologie. Zij zien de aanpassing aan koudere temperaturen als de belangrijkste oorzaak.

Om deze veronderstelling te testen, concentreerden wetenschappers zich op het TRPM8-gen, de blauwdruk voor een koude-receptor die mensen in staat stelt beter om te gaan met koeler weer. Ze ontdekten dat in de afgelopen 25.000 jaar een variant van het gen meer voorkomt onder de noordelijke bevolkingsgroepen. In overeenstemming hiermee heeft volgens de onderzoekers slechts vijf procent van de mensen met Nigeriaanse voorouders deze genvariant, maar 88 procent van de mensen van Finse afkomst. Over het algemeen neemt het aandeel mensen met deze genvariant toe op hogere breedtegraden en met een kouder klimaat. Deze variant is door onderzoekers al eerder gekoppeld aan migrainehoofdpijn.

Het lijkt er dus op dat noorderlingen een ruil hebben gedaan: niet meer koukleumen, maar wel een fikse hoofdpijn af en toe. Hoe het gen verantwoordelijk is voor migraine, moet nog worden uitgezocht. Genetici noemen dit wel een erfelijk compromis, je krijgt een positieve eigenschap, maar in de deal zit altijd een bijwerking.