Hoe weten monarchvlinders de weg?


butterfly-929798_960_720

Monarchvlinders kunnen heel precies navigeren tijdens hun migratie. Ze hebben een intern kompas waarmee ze over grote afstanden in de goede richting kunnen blijven vliegen. Onderzoekers denken dat ze er nu achter zijn hoe dat kompas werkt.

De wetenschappers van de universiteit van Washington bouwden een model om het raadsel op te lossen van een van de beroemdste trektochten in de natuur. Elk jaar als de herfst aanbreekt, beginnen monarchvlinders aan een reis van 3.000 kilometer van Canada en de VS naar het warme Mexico. Biologen en wiskundigen bestudeerden samen hoe insecten tijdens hun reis weten waar het zuidwesten is. Ze ontdekten dat het interne kompas van de vlinders in staat is om zowel de stand van de zon als het moment van de dag waar te nemen. Door die gegevens samen weet de vlinder welke kant hij op moet.

Dat het zo werkte was op zich al langer bekend, maar de manier waarop het zenuwstelsel van de vlinders die informatie verwerkte was nog een raadsel. Net als mensen hebben de monarchvlinder een interne klok. Bij mensen bevindt die zich in de hersenen; bij vlinders zit het systeem om de tijd bij te houden in hun antennes. Samen met informatie over het licht en de horizon, uit de grote ogen van de vlinder, kunnen de hersenen de richting bepalen.

Monarchvlinders zijn de enige insecten die zo’n grote afstand afleggen. De populatie van monarchvlinders is de afgelopen jaren wel enorm afgenomen, vooral door het verdwijnen van zijdeplanten, het enige voedsel van de monarch-larve. De onderzoekers willen proberen een robot-versie van de vlinder te maken die op dezelfde manier kan navigeren, om zo de migratie te onderzoeken.