Het mysterie van de koude grond


koude-grond

Het was de zomer van 2011. Wandelaars in de Chinese regio Pingquan wilden even uitrusten, ze hadden er al een flinke tocht opzitten en met 26 graden was het best warm. Maar toen ze op een kleine helling plaatsnamen, kregen ze een grote verrassing: de ondergrond was ijskoud. Zelfs midden in de zomer was de grond stijf bevroren. Hoe kon dat?

De Chinese Academie van Wetenschap heeft de grond de afgelopen jaren doorlopend geobserveerd en kan beamen dat het stuk grond permanent bevroren is. Permafrost noemen geologen dat en het is geen uitzonderlijk fenomeen. Een kwart van de aarde is het hele jaar door stijf bevroren. Alleen gaat het dan om gebied dichter bij de polen of op grote hoogte.

Pingquan ligt 600 kilometer zuidelijk van de permafrost-zone rond de Noordpool en op een hoogte van 900 meter. In de zomer wordt het op de helling geregeld meer dan 30 graden. Aan de normale voorwaarden voor permafrost is dus niet voldaan. Bovendien is de koude plek flink groot, 80 bij 20 bij 10 meter. Er moet iets anders aan de hand zijn, maar wat?

Na jaren van observeren denken de Chinezen het antwoord te hebben. Het komt door de unieke samenstelling van de grond in het gebied. De koude plek wordt geïsoleerd door een laag blokvormig samengeklonterd sediment. Daar overheen ligt een 30 centimeter dikke laag turf. Deze samenstelling van de bodem zorgt dat kou in de winter goed in de grond kan binnendringen, maar in de zomer niet kan ontsnappen.

Dat komt omdat koude lucht dichter is dan warme, waardoor het in de winter de warme lucht in de poriën van het blokvormige sediment wegduwt. In de zomer wordt deze koude beschermd door de turf, die door regenwater op de helling in dat seizoen altijd vochtig is en dus zeer weinig lucht doorlaat. Het resultaat is een plek die permanent bevroren blijft.

(Scientific Reports)