Nieuws

Het jaar van de bullshit


Journalisten die geen feiten checken, grote farmaceutische bedrijven, goedgelovige politici, tabakbedrijven, paragnosten: de markt voor pseudowetenschap was in 2010 enorm, bericht Guardian-journalist Ben Goldacre in zijn wekelijkse column ‘Bad Science’.

Uit zijn ‘bullshit-jaaroverzicht’ blijkt dat er dit jaar veel meevallers waren voor Britten die alles geloven wat kranten, politici en adverteerders zeggen. Zo zouden sigaretten toch echt Alzheimer voorkomen. Mensen met bijgeloof presteren beter dan skeptici.

Madam

Het was een goed jaar voor deze zieneres. Foto: Les Chatfield

Facebook veroorzaakt niet alleen kanker, maar ook syfilis, doordat gebruikers massaal seksafspraakjes met elkaar maken. Een cosmeticabedrijf heeft een wondercrème uitgevonden waardoor je borsten groter worden; dokters die hieraan twijfelen worden voor de rechter gesleept.

Volgens Goldacre zijn er allerlei verschillende redenen waarom kwakzalverij het zo goed doet in Groot-Brittannië. Bijvoorbeeld een farmaceutisch bedrijf dat een pr-firma inhuurde in om ‘spontaan’ boze brieven aan kranten te schrijven, omdat de overheid meer ruimte geeft om generieke geneesmiddelen voor te schrijven in plaats van duurdere merken.

Wat nog veel vaker een probleem is, is dat sommige journalisten weinig van wetenschap snappen en hier ook geen poging toe doen. Zo verandert een bijzinnetje in een onderzoek over diëtetiek in de krantenkop: “Twee dagen per week streng diëten ‘vermindert het risico op borstkanker met 40 procent.'”

Goldacre zou dan ook graag zien dat kranten in ieder geval op hun nieuwssite doorlinken naar het onderzoek zelf, maar dit gebeurt nog lang niet altijd. Gemakzucht en sensatiezucht strijden bij sommige journalisten om voorrang, de wetenschappelijke inhoud komt later.

Hoe Nederland het dit jaar in ‘bullshit’ heeft gedaan is helaas niet bekend. De Vereniging tegen de Kwakzalverij bericht deze maand vooral over de vrijspraak van Jomanda en de wildgroei aan Aziatische kruiden die lang niet altijd werken en soms zelfs schadelijk kunnen zijn.

Bron foto: Les Chatfield