Nieuws

Het geheim van de schreeuwende vulkaan


In maart 2009 schreeuwt de Redoubt-vulkaan in Alaska het uit. Het klinkt hoger en hoger, als een fluitketel op het vuur. Dan valt hij plotseling stil. Hij barst uit en gooit grote hoeveelheden vulkaanas tot wel 10 kilometer de lucht in. Dan begint het riedeltje weer opnieuw, tot aan zes keer toe.

Er zijn wel meer schreeuwende vulkanen bekend, maar de Redoubt-vulkaan maakte het wel erg bond. Onderzoekers van de University of Washington ontdekten de bron van het eigenaardig geluid. Het magma, een explosieve mix van gesmolten rots, vloeistoffen en gas, baande zich een weg door een uiterst smal kanaaltje in het hart van de vulkaan. Het dikke magma blijft telkens hangen totdat de druk ver genoeg is opgebouwd om plotseling verder te bewegen. Zo’n snelle opeenvolging van hollen en stilstaan, dat met kleine bevinkjes gepaard gaat, mengt samen tot een harmonisch geluid.

En de pauze vlak voor de uitbarsting, als de stilte voor de storm? Dat is volgens het onderzoeksteam wanneer de vele bevinkjes elkaar niet meer kunnen bijhouden en de twee kanten van een breuk soepeltjes langs elkaar heen glijden.

Uit een uitgebreide analyse van het geluid dat de Redoubt-vulkaan uitkraamde, blijkt dat zijn ‘gil’ begon op een toonhoogte van 1 hertz en eindigde op 30 hertz. Omdat dat laatste nog net binnen het menselijk gehoor ligt, zou je de vulkaan kunnen horen, als je vlak boven het magmakanaal op de grond ligt. Overigens is dat niet te adviseren: kort na het einde van de ‘schreeuw’ volgt namelijk al de uitbarsting.

Het onderzoek is gepubliceerd in het Journal of Volcanology and Geothermal Research.

Foto: Chris Waythomas/Alaska Volcano Observatory