Nieuws

Headbangende pinguïns goed volgbaar


Pinguins in zee rond de Zuidpool geven met felle kopbewegingen aan wanneer zij een prooi hebben gevangen.

Ga er maar aanstaan. Je wilt er als wetenschapper achter komen hoe vaak bepaalde dieren een maaltijd nemen, en als het even kan, ook wat die maaltijd is. Zulke informatie is van groot belang om de natuur te kunnen beschermen, bijvoorbeeld door als mens te stoppen of minderen met oogsten van in het ecosysteem essentiële voedselsoorten.
Maar de meeste dieren zijn erg lastig tijdens de maaltijd te betrappen, en al helemaal dieren die onder water op hun prooien jagen.

In de zeeën rond Antarctica zwemmen talloze walvissen en pinguïns, die als lievelingsmaal krill op het menu hebben, de pinkgrote kreeftjes die met miljarden in het Zuidpoolwater leven. Hoeveel krill eten pinguïns eigenlijk? In het verleden hebben onderzoekers verschillende technieken geprobeerd, van maagspoelingen van gevangen pinguïns tot de inzet van ´crittercams´, op de rug van de vogels vastgeplakte en naar voren gerichte videocamera´s die vastleggen wat voor de pinguïnsnavel komt. Niet direct diervriendelijke methodes, en bovendien kostbaar en bewerkelijk.

Pinguin met ´crittercam´

Japanse en Koreaanse onderzoekers hebben nu mogelijk een veel praktischere methode: de kopbewegingen van pinguïns registreren. In vakblad Journal of Experimental Biology (november 2011) beschrijven Nobua Kokobun van het Japanse Instituut voor Poolonderzoek en collega´s hoe zij pinguïns kopbanden met daarin kleine versnellingsmeters meegaven. Zulke apparaten meten de versnellingen (lees: bewegingen) in drie dimensies, en kunnen later uitgelezen worden.

Tegelijk met de versnellingsmeters kregen de pinguïns een ´crittercam´. Na pinguïns van twee algemene Antarctische soorten een dag op zee naar voedsel te hebben laten zoeken, werden de versnellingsmeters uitgelezen en de data vergeleken met de bijna twintigduizend verzamelde camerabeelden. Krillvangsten vielen duidelijk samen met plotse voorwaartse kopbewegingen.

De onderzoekers schrijven dat pinguïns heus weleens voor iets anders dan voedsel hun kop naar voren stoten, maar het ´headbangen´ meten toch een redelijke maat oplevert voor het voedselsucces van pinguïns en soortgelijke roofdieren.

Beeld: Flickr.