Nieuws

Haaien blijken groepsdieren


Volgens het bekende beeld zijn haaien kille roofdieren die eenzaam de oceanen afschuimen. Niet tropische rifhaaien.

Veel diersoorten leven in groepen die ontstaan door sociaal gedrag. ´Bekenden´ zoeken elkaar op omdat zij hopen een paar te vormen, of bijvoorbeeld omdat samen jagen voordelen heeft. Wie weleens naar natuurfilms kijkt, kent ongetwijfeld het beeld van solitair door de oceaan zwervende haaien, met al hun zintuigen gericht op het vinden van een prooi. Wanneer haaien wel als groep zijn te zien, moet dat haast wel zijn omdat zij samen zijn gelokt door een rijke voedselbron, zo was lang de opvatting.

Zwartpuntrifhaaien bij Moorea

Franse onderzoekers van het CRIOBE-instituut voor ecologisch onderzoek op het Stille Oceaan eiland Moorea en de universiteit van Perpignan denken hier heel anders over. Zij observeerden duikend tussen 2008 en 2010 in totaal bijna tweehonderdvijftig zwartpuntrifhaaien op zeven vaste locaties langs de kust van het koraaleiland. Op twee locaties werden dagelijks haaien gevoerd ten behoeve van duiktoeristen, terwijl een derde voerplek bedoeld voor roggen ook haaien trok.

Tijdens duiken werden de zwartpuntrifhaaien binnen een straal van twintig meter van de waarnemende duiker genoteerd en beschreven. Aan het patroon waarmee de zwarte punt van de rugvin overgaat in bruine en witte banden, die voor elk dier verschilt, vielen de haaien goed te herkennen.
De verzamelde waarnemingen -van groepen van 2 tot 29 dieren- werden vervolgens onderworpen aan een statistische analyse waarmee patronen in verspreiding zijn te onderscheiden van een toevallige verdeling. Daarbij werd ook rekening gehouden met de voerplekken.

De resultaten wezen ondubbelzinnig op het bestaan van vier vrij stabiele groepen zwartpuntrifhaaien voor de kust van Moorea, waarvan één onderverdeeld in twee subgroepen.Volgens de studie is hiermee voor het eerst aangetoond dat haaien om sociale redenen groepen vormen – een conclusie die ook werd gesteund door waarnemingen waarin bepaalde exemplaren vaker parallel opzwommen of elkaar volgden.

Bron: Animal Behaviour, februari 2012; Beeld: Tyler Corder, Flickr.