Goed nieuws van genetisch front


crispr

Als er één technologie is die het afgelopen jaar snel ontwikkelde, dan was het wel de manipulatie van CRISPR – spreek uit krisper. Dat staat voor Clustered regularly interspaced short palindromic repeats en het zijn korte strengen DNA die het immuunsysteem aansturen, doordat ze genetische informatie van bijvoorbeeld een virus opslaan. Door CRISPRs van nieuwe informatie te voorzien over bijvoorbeeld kanker, kunnen artsen in theorie het lichaam van een patiënt zelf tegen kwaadaardige tumoren laten vechten.

Het probleem is echter dat we heel weinig zicht hebben op de bijwerkingen van deze revolutionaire medische technologie. Wie gaat rommelen met de genetische opbouw van het lichaam, verandert dingen die niet kunnen worden teruggedraaid. Je zou een patiënt wellicht genezen van kanker, maar hem of haar daarna bijvoorbeeld opzadelen met een ernstige auto-immuunziekte. Daarbij valt het immuunsysteem het eigen lichaam aan.

Maar er is goed nieuws. Aan de Amerikaanse University of California is een methode ontdekt om de veranderingen aan CRISPR te stoppen. Het is alsof je een schakelaar hebt om het immuunsysteem voor bepaalde taken aan en uit te zetten. Dat maakt het veel aantrekkelijker om met deze nieuwe technologie te experimenteren, omdat de arts controle heeft over welke veranderingen hij in het lichaam van een patiënt aanbrengt.

De Amerikanen ontdekten de ‘schakelaar’ (een eiwit dat CRISPR beïnvloedt) in een bacterie. Ze willen op korte termijn met menselijk materiaal gaan experimenteren om te zien of het daarin op dezelfde manier werkt. De verwachting is van wel. Het is dan nog een kwestie van tijd voor grootschalige experimenten met deze technologie op zieken mogelijk is.

Daarmee staan de Amerikanen voor in de CRISPR wapenwedloop met China. Dat land behandelde voor het eerst een patiënt met CRISPR, tot nu toe succesvol. Ook staat voor maart een experiment op het programma met tien patiënten. De Amerikanen, die iets terughoudender zijn uit ethisch oogpunt, willen daar nog niet mee beginnen. Maar ze lijken de revolutionaire technologie nu veel beter onder de knie te hebben.