Go-Mohana: de plek waar de mens echt mens werd


Wanneer liep de eerste mens op aarde? De vraag is moeilijker te beantwoorden dan je zou denken. Want wat is een mens? Als je daarmee bedoelt een dier dat op achterpoten loopt en ingewikkelde handelingen kan verrichten, dan is nu een van de plekken gevonden waar de eerste mensen rondliepen. Het is Go-Mohana in Zuid-Afrika.

Dat is middenin een opmerkelijke plek in het land: de Kalahari woestijn. Daar, bij een overhangende rots, vonden archeologen bewerkte kristallen (zie foto onder) die ter plekke niet voorkomen. Door onderzoek ontdekten ze dat de kristallen daar 105.000 jaar geleden zijn neergelegd. Ze speelden wellicht een rol bij een vroege vorm van religie.

De rots is tot de dag van vandaag een heilige plek voor de mensen in de omgeving. Dat begon dus al heel vroeg. Vooral deze locatie is bijzonder, zegt het internationale team dat de opgraving deed. Wetenschappers dachten altijd dat complexe culturen zich alleen aan de kust hadden gevormd. Nu blijken ze ook diep in het binnenland te zijn ontstaan.

Rond de Ga-Mohana rots vonden de archeologen allerlei aanwijzingen voor een goed ontwikkelde cultuur. Ze ontdekten fragmenten van struisvogeleieren uit dezelfde periode. Die gebruikten de mensen toen waarschijnlijk om water in op te slaan. Dat gebeurt ter plekke nog steeds. Ook werden resten van vuur gevonden van meer dan honderdduizend jaar geleden. Dat beheersten de mensen toen ook al.

Het onderzoek staat in Nature.