Nieuws

‘Geweten 500.000 jaar oud’


Mensen kunnen medelijden met elkaar hebben. Ze helpen elkaar, zelfs als ze er zelf niet beter van worden. Dat is al heel oud.

Ergens, een half miljoen jaar geleden was er een neanderthaler die besloot dat zijn zieke buurman zielig was. Hij verzorgde de man, maakte eten voor hem klaar en liet hem niet in de steek.

Neanderthalers: niet zo ruw als je zou denken.

Onderzoekers van de Universiteit van York (GB) hebben op verschillende archeologische sites aanwijzingen gevonden dat er al een half miljoen jaar geleden sprake was van geweten en zorg voor elkaar. Zo vonden ze een skelet van een kind met een abnormaal groot hoofd. Het kind was niet achtergelaten (zoals bij voorgangers van de mens vaak gebeurde) maar er was voor gezorgd. Daardoor kon het kind zes worden voor het stierf.

Tijdens het onderzoek kwamen aanwijzingen naar voren dat voorgangers van de mens al zes miljoen jaar geleden een basaal gevoel van empathie ontwikkelden. Maar het zorgen voor een ander zonder er zelf beter van te worden – een teken dat iemand een geweten heeft ontwikkeld – is van meer recente datum.

Zorgen voor een ander heeft waarschijnlijk te maken met de ontwikkeling van de hersens. Hoe beter die functioneren, hoe beter een wezen kan ‘invoelen’ dat iemand anders in nood is. Niet alleen mensen hebben dat, maar ook chimpansees en Neanderthalers. Medelijden is ook smeerolie voor de samenleving. Wie voor een ander zorgt, hoopt dat hij zelf ook hulp krijgt in moeilijke tijden. Voor zo’n uitruil is intelligentie nodig.

Het complete onderzoek staat in het vakblad Time and Mind.