Geloof in samenzweringstheorieën maakt lichtelijk crimineel


samenzweringstheorieën

Geloof je dat 9/11 door de Amerikanen zelf is georganiseerd? Of dat vliegtuigen anticonceptie uitstoten in hun witte strepen? Dan is de kans groot dat je de verzekering probeert op te lichten. Een Britse studie heeft een duidelijke link gevonden in het geloven in samenzweringstheorieën en kleine criminaliteit.

Onderzoekers van de universiteiten van Kent en Staffordshire vroegen 253 willekeurige proefpersonen naar hun geloof in samenzweringstheorieën. Ze kregen bijvoorbeeld voorgelegd dat prinses Diana door de Britse staat was vermoord, een populaire theorie in dat land. Vervolgens kregen dezelfde mensen een paar dilemma’s voorgeschoteld, bijvoorbeeld over een kansje om onterecht een belasting niet te betalen, of geld terug te krijgen waar je geen recht op hebt.

De gelovers in samenzweringstheorieën waren duidelijk makkelijker te verleiden tot lichtelijk crimineel gedrag dan de mensen die meer op de krant vertrouwden.

De neiging naar asociaal gedrag was zelfs nog sterker bij een tweede groep van 120 nieuwe proefpersonen. Bij die test kregen de proefpersonen die de hand van de overheid zagen bij de dood van de prinses een artikel te lezen met daarin een samenzweringstheorie. Ook zij kregen daarna een paar dilemma’s voor de kiezen. Deze mensen waren nog vaster van plan om de verzekering of de belastingdienst te naaien.

De onderzoekers denken niet dat samenzweerderige mensen van zichzelf crimineler zijn. Maar wel dat ze last hebben van anomie, een gemoedstoestand waarin mensen gewone waarden afwijzen. Ze komen in die toestand omdat ze denken dat de hele wereld ze probeert te naaien. Het enige dat ze doen, is terugnaaien. Vooral als het om de overheid of grote bedrijven gaat. Die doen er dus goed aan om de Twitter tijdlijn van klanten goed in de gaten te houden.

(British Journal of Social Psychology)