Gek van het geluid


microfoons

Zonder het te beseffen, zijn we in toenemende mate blootgesteld aan ultrasone geluiden. In het dagelijks leven zijn ze overal om ons heen, zo heeft een Britse onderzoeker ontdekt. In treinstations, scholen en zelfs in bibliotheken en musea produceren luidsprekers, deuropeners en andere apparaten een onhoorbaar hoge frequentie. Of deze intense geluidsgolven schade aan onze gezondheid veroorzaken, is nog onduidelijk.

Ultrasone frequenties zijn geluidsgolven boven 16 kilohertz (kHz). Je hoort ze niet, maar neem je ze wel waar? Zeker is dat dit ultrageluid, vooral bij hoge intensiteiten, zwel degelijk effect heeft. Ratten worden daardoor tijdelijk onvruchtbaar en ultrageluid maakt de bestraling van tumoren effectiever. Dat betekent dat het iets met een mens kan doen, al neem je het niet als geluid waar.

Tim Leighton van de University of Southampton deed onderzoek in scholen, musea, treinstations en andere openbare gebouwen. Het enige dat hij daarvoor nodig had, was een smartphone. De microfoon daarvan kan namelijk wel ultrasoon geluid oppikken. Hij schrok van de ‘smog’ aan onhoorbaar geluid om hem heen. In een treinstation pikte hij zelfs 94 decibel op. Niemand die het hoort, maar het kan onze gezondheid toch beïnvloeden.

Er zijn aanwijzingen dat ultrageluid bij mensen die er gevoelig voor zijn, hoofdpijn en duizeligheid kan veroorzaken. Het zou ook een aanval van migraine kunnen inleiden. Meer onderzoek is nodig, vooral naar mensen die in omgevingen werken waar veel ultrageluid aanwezig is. Hebben die meer last van bepaalde aandoeningen dat anderen?

Leighton denkt van wel. Hij ontdekte dat vooral omroepinstallaties hard ultrageluid produceren op momenten dat ze niet worden gebruikt. Door die helemaal uit te zetten tussen de mededelingen, is al een grote bron van geluidsmog weggenomen. Maar ook computers, elektrische deuren en schoonmaakapparatuur zenden harde, hoge tonen uit, zo schrijft hij in het vakblad Proceedings of the Royal Society A.