Gebruik antibiotica schrikbarend toegenomen


ziekenhuisbacterie

Wereldwijd is het gebruik van antibiotica de laatste 15 jaar met 65 procent gestegen. Vooral in ontwikkelingslanden zijn artsen deze medicijnen als een gek gaan voorschrijven. Het gevolg is dat bacteriën nog sneller resistent aan het worden zijn. Het punt nadert dat geen enkel antibioticum nog helpt.

Dat schrijft het Amerikaanse onderzoekscentrum CDDEP.Ze onderzochten het gebruik van antibiotica in 76 landen tussen 2000 en 2016. Wereldwijd nemen mensen 34,8 miljard doses van deze medicijnen per dag. In rijke industrielanden neemt het gebruik juist af, maar in landen als Turkije en Algerije gaan deze pillen en drankjes als warme broodjes over de toonbank.

Hierdoor stijgt de resistentie van bacteriën. Ieder jaar overlijden 25.000 mensen in de EU als gevolg daarvan. Zo is de resistentie van de Klebsiella pneumoniae bacterie met 6,2 procent toegenomen. Deze bacterie verzwakt het immuunsysteem en maakte in 2011 nog 28 slachtoffers in een Rotterdams ziekenhuis. Wat vooral zorgen baart, is de resistentie tegen de antibiotica carbapenem en polymyxin. Deze twee worden gezien als een laatste redmiddel, als geen enkele ander antibioticum aanslaat.

Antibiotica zijn een medicijn dat in de loop van de afgelopen halve eeuw miljoenen mensen het leven heeft gered. Ze vallen bacteriën aan en weten die te elimineren. Maar het is ook een wapen dat steeds minder effectief aan het worden is. De bacteriën die het moet helpen doden, worden steeds vaker resistent tegen de meestgebruikte antibiotica.

Als dit zo doorgaat, keren we terug naar het tijdperk voor antibiotica beschikbaar kwamen. Dat betekent dat ook orgaantransplantatie, kankerbehandelingen en andere intensieve ingrepen niet meer goed mogelijk zijn. Ontstekingen steken daarbij snel de kop op en zijn funest.

Niemand weet wanneer dat punt bereikt is, maar projecties laten zien dat het al in het volgende decennium zover kan zijn. Tenzij meer landen het gebruik van antibiotica – ook bij dieren – ernstig terugdringen. Op bepaalde vlakken zijn al kleine verbeteringen te zien. Zo is het percentage resistente Staphylococcus aureus, de bacterie die onder andere longontstekingen veroorzaakt, aan het dalen. Maar veel meer is nodig om deze ontwikkeling terug te draaien. Anders vallen in 2050 10 miljoen doden, voorspelde het Europese onderzoekscentrum ECDC anderhalf jaar geleden.