Gat dreigt in ozonlaag


ozonmeting

Het gat in de ozonlaag is helemaal terug. Eind jaren tachtig nam deze beschermende schil in onze atmosfeer drastisch af. Een wereldwijd verbod op drijfgassen in spuitbussen die ozon aantasten, werkte. De laag leek weer aan te groeien. Maar nu dreigt er boven de Noordpool opnieuw een gat te ontstaan, zeggen onderzoekers van de atmosfeer.

De hoeveelheid ozon boven de polen neemt in de winter altijd af. De koudere temperaturen in de stratosfeer zorgen dat de laag plaatselijk dunner wordt. Maar vanaf 2011 is die tijdelijke en plaatselijke uitdunning ineens heftiger en uitgebreider dan voorheen. Dit jaar dreigt boven de Noordpool zelfs een afname van 80 procent. De temperturen in de hogere atmosfeer liggen dan ook acht graden onder het langjarige gemiddelde.

Daardoor kunnen UV-stralen makkelijker de aarde bereiken. Mensen die aan te veel van deze stralen worden blootgesteld, kunnen huidkanker krijgen. Het gat in de ozonlaag boven de pool is zo groot, dat die hogere dosis straling zelfs in Europa meetbaar is. Volgens het Alfred Wegener Institute, dat de ozonmetingen doet vanaf een onderzoeksstation op Spitsbergen, zou de ozon bij aanhoudende kou in de hogere atmosfeer zelfs helemaal kunnen verdwijnen. Dat zou vooral voor de inwoners van Scandinaviƫ en Canada gevaarlijk zijn.

De oorzaak van de koudere temperaturen is klimaatverandering. Juist doordat het oppervlak opwarmt, gaan luchtstromen anders lopen. Daardoor ontstaat boven de polen een soort wervelwind, die kou naar grote hoogtes stuwt. Het gevolg zijn lagere temperaturen en minder ozon.