Fossiel zet vroegste geschiedenis aarde op zijn kop


Dickinsonia fossiel

Het ziet er nog het meeste uit als een blad dat van een boom is gevallen. Of een grote vingerafdruk in de modder. Maar een fossiel genaamd Dickinsonia is wel degelijk een dier, zeggen wetenschappers. En met die conclusie zetten ze alles dat we weten over de vroegste geschiedenis van de aarde op zijn kop.

Dickinsonia leefde 571 tot 541 miljoen jaar geleden, toen er – zoals we dachten – nog geen dieren op aarde waren. Er was wel dit wezen, dat over de zeebodem dreef en eten tot zich nam door er op te gaan liggen en de voedingsstoffen te absorberen. Maar wat was het eigenlijk? Lange tijd werd Dickinsonia als een soort mos gezien, of een enorme amoebe.

Nee, zeggen Australische, Russische en Duitse wetenschappers nu, na het onderzoeken van verschillende fossielen, hoofdzakelijk uit Siberiƫ. Het was wel degelijk een dier. Ze vonden in de fossielen versteende resten van koolstoffen die alleen voorkomen in dierlijke celwanden.

Dat betekent dat dierlijk leven op aarde veel ouder is dan werd aangenomen. Wat wij tot nu toe kenden als de oudste dieren, waaronder sponzen en koralen, zijn evolutionair gezien misschien nazaten van de Dickinsonia. Ook was de aarde wellicht niet zo leeg als tot nu toe werd aangenomen, want de Dickinsonia moest natuurlijk ook iets te eten hebben. Wellicht soortgenoten of dieren die iets eerder in de evolutie een andere vorm hadden aangenomen.

De ontdekking past in een wetenschappelijke trend om de biologische geschiedenis van de aarde te zien als een lange rij bloeiperiodes, gevolgd door massaal uitsterven. Tot nu toe werd uitgegaan van vijf van zulke extinction events, maar wellicht zijn het er meer. De Dickinsonia toont aan dat er immers al eerder dieren op aarde waren die we nu niet meer tegenkomen, behalve als fossiel.