Expres dingen vergeten kán


memories-407021_960_720

Om dingen te kunnen onthouden, is de context heel belangrijk. Dat is hetzelfde voor leuke en voor minder leuke herinneringen; als je een nummer op de radio hoort bijvoorbeeld, kan dat je herinneren aan je eerste liefde óf aan de keer dat je een verkeersboete kreeg.

Nieuw neurologisch onderzoek laat zien dat mensen expres dingen kunnen vergeten door de manier te veranderen waarop ze nadenken over de context. Het is al heel lang bekend dat de situatie waar we ons in bevinden, dus het uitzicht, geluiden, geuren, waar we zijn en met wie, bepalend is voor hoe we herinneringen opslaan en weer terughalen. De onderzoekers wilden weten of het ook mogelijk is om opzettelijk dingen te vergeten. Ze gebruikten een fMRI-scanner om van specifieke herinneringen te kunnen zien bij welke context ze zijn gekoppeld. Ze pasten een bekende techniek bij psychologisch onderzoek toe, waarbij proefpersonen onderwerpen en een lijst met ongerelateerde woorden moeten onthouden. In hun onderzoek lieten de onderzoekers beelden zien van bossen, stranden en berggebieden aan proefpersonen die ondertussen twee lijsten met willekeurige woorden bestudeerden.

Met de scanner konden de wetenschappers volgen in hoeverre proefpersonen aan bepaalde beelden dachten. Het bleek dat de natuurbeelden uit het brein verdwenen direct nadat ze te horen kregen dat ze de woordenlijst moesten vergeten. Als de proefpersonen te horen kregen dat ze de lijst moesten onthouden, bleven de herinneringen aan de natuurbeelden actief. Het is zoiets als expres niet denken aan het eten dat je oma maakte als je op dat moment niet aan je oma wil denken, aldus een van de onderzoekers. Hoeveel beelden mensen konden laten vallen, was ook een goede indicator van hoeveel woorden ze later nog zouden herinneren. Dat laat zien hoe effectief het proces is. De ontdekte techniek kan mogelijk gebruikt worden bij psychotherapie, bijvoorbeeld bij het onderdrukken van schadelijke herinneringen, of bij de behandeling van post-traumatisch stress-syndroom.