Nieuws

Europeanen zijn eilandhoppers


Ruim 9000 jaar geleden was Europa in rep en roer. Het dunbevolkte continent werd ineens overspoeld door mensen uit het Midden-Oosten. Die waren handiger met werktuigen, wisten alles van moderne landbouw en visserij. Binnen enkele eeuwen zaten ze tot in de verre uithoeken van Europa, waar ze zich mengden met de weinig oorspronkelijke bewoners, weten we door genetisch onderzoek.

Maar hoe deden ze dat? Niet door over land te gaan, maar door eilandje hoppen, zeggen genetici nu. Een internationaal team heeft de erfelijke materialen van 32 bevolkingsgroepen onderzocht, van Noord-Afrika tot Scandinavië. Zo hebben ze de tocht van de handige mensen uit het Midden-Oosten kunnen reconstrueren.

Een belangrijke eerste punt was Kreta, waar de nieuwelingen per schip aankwamen. Vanaf daar ging het richting het westen. Eerst naar eilanden als Kos (foto) en Rodos, later richting westelijke Griekse eilanden en ten slotte het Italiaanse Sicilië en mogelijk zelfs de Spaanse eilanden.

Pas nadat dit bruggenhoofd in de Middellandse Zee was gecreëerd, begon de trek naar het noorden. De meeste nieuwkomers bleven echter hangen in het zuiden. Hun genen maken daar nog steeds tussen de 20 en 70 procent van het genetisch materiaal uit. In het noorden is dat aandeel veel kleiner.

Hoe snel de trek naar het noorden ging, is onderwerp van debat. Tot nu toe dachten wetenschappers dat het met ongeveer een kilometer per jaar ging. Dit nieuwe onderzoek toont aan dat het veel sneller moet zijn gegaan, zo staat te lezen in het onderzoeksverslag in het vakblad Proceedings.

In de huidige bevolking van Noord-Afrika zijn vrijwel geen genen van deze eilandhoppende handige boeren uit het Midden-Oosten te vinden. De trek was dus nadrukkelijk naar het noorden, niet in zuidelijke richting.