EU steekt miljard in kwantumtechnologie


Europese Unie

Één miljard euro. Zoveel geld gaat de Europese Unie de komende jaren vrijmaken voor onderzoek naar kwantumtechnologie. Vandaag komt in Amsterdam de top van de kwantumwereld bij elkaar om te confereren. Op die bijeenkomst zullen de details bekend worden gemaakt door de statenunie.

Volgens de EU zal kwantumtechnologie ons leven de komende decennia rigoureus veranderen. Het is daarom zaak om nu al goed voor te sorteren en bij de leidende regio’s van de wereld te gaan horen. Het geld is vooral bedoeld om onderzoek mogelijk te maken aan Europese universiteit en onderzoeksinstituten. Die moeten leidend worden, aldus de EU.

In meerdere delen van de wereld wordt de laatste tijd gewerkt aan het vervaardigen van een kwantumcomputer. Een dergelijke computer werkt niet meer met bits (die 1 of 0 waard kunnen zijn) maar met qubits, die elke waarde tussen 0 en 1 aannemen. Ze gebruiken een natuurkundig principe dat deeltjes in meerdere staten tegelijk kunnen verkeren en over grote afstanden met elkaar verbonden kunnen zijn.

Dergelijke computers zijn vele malen sneller dan conventionele modellen. Er zijn berekeningen mee mogelijk die nu nog niet kunnen worden gemaakt, of waarvoor jaren computertijd nodig is; de wetenschap zou door deze technologie een enorme stap voorwaarts maken. Het probleem is alleen om een werkend en betaalbaar model te maken. Aan de TU Delft is in 2013 een project begonnen om voor 2020 een werkend prototype te lanceren. Delft is een van de instituten die zou kunnen profiteren van het Europese geld.

De Europese Unie en wetenschap zijn overigens geen gelukkige combinatie. Eerdere projecten werden geplaagd door bureaucratie, geldverspilling, ruzie en een gebrek aan resultaten. Het grote probleem is meestal dat er een zak geld beschikbaar wordt gesteld, zonder duidelijk doel voor ogen – ‘leidend worden’ is populair – en zonder afdoende controle op de uitgaven. Het Human Brain Project, het kernonderzoeksprogramma Iter, het IT-project Artemis, Eniac (nano-elektronica) en IMI (biomedische wetenschap) zijn allemaal door de EU gefinancierde projecten waar veel geld is besteed voor relatief weinig resultaten.