Een enkel botje herschrijft onze geschiedenis


oud vingerkootje

Een enkel vingerbotje van drie centimeter lang zorgt ervoor dat we onze geschiedenis een beetje moeten herschrijven. Het is namelijk 88.000 jaar oud en werd gevonden in de Nefud-woestijn in Saoedi-Arabië. Daarmee is het het oudste overblijfsel van een Homo sapiens buiten Afrika, concludeert een team van het Max Planck Instituut voor de Geschiedenis van de Mensheid in het tijdschrift Nature Ecology and Evolution.

Dat we de geschiedenis een beetje moeten herschrijven, komt omdat het een aanwijzing is dat de mens Afrika veel eerder heeft verlaten dan eerder werd gedacht. Het feit dat Homo sapiens zich minstens 300.000 jaar geleden in Afrika heeft ontwikkeld, wordt als vaststaand beschouwd. Onduidelijk is echter een belangrijk moment in de menselijke geschiedenis: wanneer verliet hij Afrika? Het vroegste bewijs tot nu toe komt uit het achterland van de oostelijke Middellandse Zeekust, zoals het huidige Israël en Libanon. Daar zijn een bovenkaak en acht tanden gevonden die ongeveer 177.000 jaar oud zijn.

Niettemin beschouwden veel onderzoekers dat als een uitzondering, een eenmalig uitstapje uit Afrika. Ze gingen ervan uit dat de mens pas 65.000 tot 70.000 jaar geleden zich in Azië begon te verspreiden. Maar de afgelopen jaren hebben verschillende vondsten twijfels gewekt: fossielen uit die tijd zijn al ontdekt in Zuidoost-Azië. Het wordt betwist of deze vondsten eigenlijk van Homo sapiens zijn en niet van andere menselijke soorten. Het staat echter vast dat moderne mensen al 65.000 jaar geleden in Australië woonden. Volgens de officiële chronologie zouden ze dan heel Azië in een moordtempo hebben doorkruist.

De nieuwe vondst op de site Al Wusta kan verschillende theorieën met elkaar verzoenen. Het gevonden middelste vingerkootje is duidelijk van een moderne man. Daarnaast vonden de onderzoekers 380 stenen gereedschappen, voornamelijk vuursteen en kwartsiet. Nog onthullender zijn 860 fossielen van gewervelde dieren: vissen, reptielen en zoogdieren zoals nijlpaarden, runderen en waterbokken. Ze laten zien dat er in de huidige woestijn een zoetwatermeer en grasland was dat mensen goede leefomstandigheden bood. Een ideale plek om verder Azië en Europa in te trekken.