Nieuws

Eiwit nieuwste ‘origamipapier’


Beoefenaars van DNA-origami vouwen al jaren de gekste vormen met DNA: van allerlei smilies tot de elke letter van het alfabet. Inmiddels is er nieuw ‘origamipapier’ beschikbaar, namelijk eiwitten. Een onderzoeksteam onder leiding van Roman Jerala van het Sloveense National Institute of Chemistry maakte er een piramide mee.

Eiwitten bestaan uit lange aan elkaar gekoppelde aminozuren. Door onderlinge interacties kan een eiwit bijzondere structuren krijgen, zoals helices (denk aan de DNA-helix). Jerala en collega’s ontwierpen een piramide (tetrahedron) waarvan elk zijde uit twee gedraaide helices bestaan. Vervolgens lieten ze speciaal daarvoor genetisch veranderde bacteriën die pyramide maken.

In tegenstelling tot DNA-origami kunnen de gevouwen eiwitten ook echt nut hebben. Zo voorziet Jerala een eiwit-piramide die een medicijn herbergt. Door antilichamen aan de hoeken te hangen, kan het eiwit met de werkzame stof naar een specifieke plek in het lichaam worden gebracht. Daar kan bijvoorbeeld door een PH-verandering of een lichtpuls van buitenaf de eiwit-piramide gaan uitvouwen waarbij het medicijn vrijkomt.

Zo’n constructie maken zal nog vele jaren duren. Voorlopig gaat Jerala met zijn team eerst aan de slag om andere vormen van eiwit-origami te verzinnen en te maken.

Het onderzoek is gepubliceerd in Nature Chemical Biology.