Nieuws

Eerste mensenwoord: ‘duh’


Tegenwoordig hoor je het woord redelijk vaak onder jongeren. Als ze willen zeggen ‘dat is logisch’, dan gebruiken ze vaak de uitdrukking ‘duh!’. Laat dat nou een zeer oud woord zijn. Misschien zelfs wel het eerste woord dat de mensheid ooit heeft gesproken.

Onderzoek aan de Universiteit van Amsterdam toont aan dat de mensheid heeft leren spreken doordat de organen rond onze stembanden veranderden. Ooit had een voorloper van de mens een luchtzak, een klein orgaantje dat bas-tonen toevoegt aan het geluid van de stembanden. Sommige apen hebben dat orgaan nog wel en kunnen daardoor zeer diepe klanken produceren.

Doordat de mens de luchtzak kwijtraakte, konden we complexere klanken gaan maken. Bart de Boer, specialist op het gebied van spraakevolutie, maakte met plastic buizen onze stembanden na, in een versie mét en een versie zonder luchtzak. Geluiden die door de versie zonder luchtzak werden gemaakt, waren veel beter herkenbaar voor proefpersonen.

Uit het experiment bleek bovendien dat de meest makkelijk te produceren klank uh is. Uit eerdere studies blijkt al dat de B een van de makkelijkst uit te spreken medeklinkers is, makkelijker dan bijvoorbeeld de G of de H. Volgens De Boer zal het eerste woord van de mensheid dus met grote waarschijnlijkheid hebben geklonken als duh. Daarna volgden complexere woorden.

Oordeel zelf
Welke klank is makkelijker te herkennen. Hieronder twee geluiden uit het onderzoek. Eentje met en eentje zonder luchtzak. Waarin herken je beter onze huidige klank ‘u’?

De klank van een U zonder luchtzak.

De klank van een U met luchtzak.

Follow Faqtman on Twitter