Nieuws

Een geheimzinnige vulkaanuitbraak


De winters van 1809 tot 1812 behoren in veel landen ter wereld tot de slechtste van de afgelopen eeuwen. Al langer werd vermoed dat een vulkaanuitbarsting daar verantwoordelijk voor is. Een groep geologen van de University of Bristol (GB) denkt nu nauwkeuriger te hebben vastgesteld wanneer en wellicht waar die uitbarsting heeft plaatsgevonden.

Dat vulkanen het weer wereldwijd enorm kunnen beïnvloeden, is al langer bekend. Het meest aansprekende voorbeeld is de uitbarsting van de Indonesische vulkaan Tambora in 1815, waardoor het klimaat wereldwijd drie jaar totaal van slag was, inclusief het ‘jaar zonder zomer’ 1816.

Al langer bestond het vermoeden dat enkele jaren daarvoor ook een uitbarsting moet zijn geweest. Maar nooit was precies bekend wanneer. Het vermoeden bestond dat het in februari 1809 moet zijn geweest. De Britten hebben nu twee getuigenverklaringen gevonden. Eentje van een arts uit Bogotá, Colombia, die op 11 december 1808 een ‘waas’ in de lucht waarneemt, waardoor zonlicht wordt tegengehouden.

Een tweede ooggetuige komt uit Lima, Peru, en beschrijft hoe de lucht vanaf midden december meer dan normaal gloeit rond zonsondergang. Beide zijn fenomenen die met de uitstoot van zwavel door een vulkaan te maken hebben. Beide fenomenen zijn ook wereldwijd na de uitbarsting van de Tambora waargenomen en zelfs door schilders vastgelegd (afbeelding).

Daarmee is het moment van eruptie nauwkeuriger bepaald: eind november of begin december 1808. Waar deze geheimzinnige vulkaan ligt, is een moeilijker verhaal. Het feit dat de waarnemingen in Zuid Amerika zijn gedaan, zeggen weinig. Wind voert vulkanisch zwavel mee over de hele aarde. De zoektocht om dat mysterie op te lossen, gaat verder, geholpen door een nauwkeurigere datering.