Nieuws

Donkere materie op de kaart


Donkere materie heet niet voor niets donkere materie; het is niet rechtstreeks te zien. Maar het oefent flink wat krachten uit op zijn omgeving. Zo vervormt het mysterieuze spul het licht van in de buurt liggende sterrenstelsels en dat kunnen we wél op aarde waarnemen. Sterrenkundigen van Canadese en Britse universiteiten hebben nu de grootste kosmische kaart van donkere materie ooit in elkaar gezet met behulp van een 340 megapixelcamera van de Canada-France-Hawaii Telescope (CFHT).

Het team maakte vijf jaar lang foto’s van miljoenen sterrenstelsels op miljarden lichtjaren afstand van de aarde. Al die foto’s gecombineerd leverden een kaart op van ongekende omvang: meer dan 1 miljard lichtjaar groot. De kaart (zie hieronder) laat een kosmisch ‘spinnenweb’ van klompen en draden donkere materie zien, waarvan de grootste klompen even groot zijn als een paar keer de omvang van de maan aan de nachtelijke hemel.

De kaart laat zien dat ons heelal is verdeelt in plekken met veel donkere materie (licht gekleurd) en plekken die volledig leeg zijn (donkerblauw).

Leuk en aardig zo’n gigantische kaart van donkere materie, maar hebben we er nog wat aan? Jazeker, de meeste klompen liggen bij clusters van sterrenstelsels, wat precies overeenkomt met computersimulaties. Dat bewijst volgens het onderzoeksteam maar weer eens het gelijk van Einsteins algemene relativiteitstheorie, en het ongelijk van alternatieven als de Modified Newtonian Dynamics.

De nieuwe kaart van donkere materie kan mogelijk ook nog iets zeggen over de hoeveelheid donkere energie in ons heelal. Dit goedje wordt verantwoordelijk gehouden voor het steeds sneller uitdijende universum. Maar het team kijkt vooral uit naar de in 2019 te lanceren Europese ruimtetelescoop Euclid, die beide stoffen moet gaan meten en ons zo mogelijk meer kunnen vertellen over de vele mysteries van ons heelal.

Bronnen: Science NOW en CFHTLS

Beeld: Van Waerbeke, Heymans, en CFHTLens collaboration

Follow Faqtman on Twitter