De wind is in de war


wolken2

Er is iets geks aan de hand met de wind die waait in de stratosfeer. In de luchtlaag tussen de 16 en 48 kilometer hoogte waait de lucht altijd één kant uit. Iets meer dan een jaar lang gaat het van oost naar west, dan 14 maanden van west naar oost. Je kunt er de klok bijna op gelijk zetten, sinds 1953 toen het fenomeen werd ontdekt, is het al aan de gang. Behalve nu.

Het academische vakblad Geophysical Research Letters bericht dat eind 2015 de wind had moeten wisselen van west naar oost. Normaal daalt de ene wind richting het aardoppervlak, waarna hoger in de stratosfeer een wind opsteekt die de andere kant opgaat. Maar vorige winter begon de westenwind weer te stijgen en stak de oostenwind niet op. Pas deze zomer gebeurde dat wel.

Zelfs klimatologen weten niet hoe dat komt. Er zijn de gebruikelijke speculaties over de opwarming van de aarde. Ook el Niño kan een rol spelen. Maar beide fenomenen waren er eerder ook al en toen wisselende de winden ook stuivertje. Ook is niet duidelijk wat de gevolgen van de verwarring van de wind zijn. Krijgen we een ander klimaat? Niemand die het weet.

De uitgestelde wisseling van de windrichting kan een aanwijzing zijn dat het klimaat op een grotere schaal in de war is. Dit jaar is het warmste sinds metingen begonnen in de negentiende eeuw. Hebben we een punt bereikt dat grote klimaatsystemen daardoor in de war raken? Klimatologen blijven de wind in de gaten houden om te ontdekken of het een waarschuwing is.