Nieuws

De wet van onbedoelde gevolgen


Een duikboot heeft de plek die hij moest onderzoeken verontreinigd. Dat levert gelukkig ook weer kennis op. Over kokkels.

In 1937 bedacht een Amerikaanse socioloog de wet van de onbedoelde gevolgen (‘the law of unintended consequences’). Alles wat de mens doet – hoe goed zijn bedoelingen ook zijn – kan negatieve bijwerkingen hebben. Ontwikkelingshulp leidt tot corruptie, een poging om een natuurgebied te beschermen veroorzaakt een overvloed aan dieren die daardoor te weinig eten hebben.

Dat die wet ook geldt voor wetenschappelijk onderzoek blijkt uit het verhaal van Alvin. Dat is een onderzoeksonderzeeër (foto) die de zeer diepe delen van de oceanen onderzoekt sinds 1964. De mensen die Alvin besturen dachten voorzichtig genoeg te zijn. Zo maken ze hun duikboot iedere keer tussen twee duiken door helemaal schoon. Maar schijnbaar hebben ze daarbij toch wat kokkels gemist die zich op de romp hebben vastgezogen.

Deze kokkels (Lottiidae gordensis) komen normaal alleen voor op plekken in de oceaan waar het warm is door vulkanische activiteit. Maar Alvin heeft deze kokkels nu ook in veel koudere wateren gevonden, meer dan 600 kilometer ten noorden van de oorspronkelijke vindplaats en zonder vulkanisme. Onderzoek van deze kokkels toont aan dat ze exact hetzelfde dna hebben als de kokkels die eerder in het warme water zijn gevonden. Conclusie: de kokkels zijn door Alvin zelf meegebracht, inclusief alle ziektes en parasieten die er op zitten.

Maar de wet van onbedoelde gevolgen heeft een dubbele bodem. Door de kokkels op te duiken uit de diepe oceaan, naar de oppervlakte te halen en ze weer mee te nemen naar een ander stuk diepe oceaan is nu bekend dat deze diertjes grote drukverschillen kunnen overleven, zo schrijven de onderzoekers in hun rapport.

Zo komt uit de blunder van Alvin toch nog weer kennis voort.

Follow Faqtman on Twitter