De stad van de zesvingerigen


polydactylie

In Chaco Canyon in de Amerikaanse staat New Mexico hebben archeologen een bijzondere begraafplaats gevonden. Daar liggen bijzonder veel mensen met zes vingers of tenen. Deze aandoening, ook wel polydactylie genoemd, is zeldzaam, maar treedt meestal in clusters op. In Nederland bestond ooit zo’n cluster bij Eindhoven, wereldwijd is vooral India beroemd als meervingerig land.

Bij opgravingen door de Eastern New Mexico University op een oude indiaanse begraafplaats zijn op een totaal van 96 graven drie mensen met polydactylie gevonden. Deze graven waren ook nog eens zeer rijk uitgerust, er werden allerlei offergaven in gevonden die ontbraken bij de andere laatste rustplaatsen. De graven dateren uit de periode tussen 860 en 1082.

Het duidt er op dat mensen met een extra vinger of teen een speciale status hadden binnen de gemeenschap van Chaco Canyon. Archeologen hebben eerder in pre-columbiaanse steden als Monte Albán en Palenque (beide in Mexico) afbeeldingen gevonden waarop mensen met polydactyly te zien waren. Maar dit is de eerste keer dat ook daadwerkelijk skeletten van deze mensen worden gevonden, omringd door offergaven.

Polydactylie is een genetische afwijking. Het vindt plaats na mutatie van het Hoxd13 gen, een belangrijk stuk erfelijke informatie, omdat het andere genen ‘aanstuurt’. Dit gen speelt met name bij de bouw van een embryo een belangrijke rol. Ook nu hebben mensen van indiaanse afkomst in de VS vaker een extra vinger of teen dan zwarten of blanken. Een teken dat het om een erfelijke afwijking gaat.

Vingers spelen in veel meso-amerikaanse culturen een belangrijke rol. In de oorspronkelijke talen van Midden-Amerika is het woord voor hand gelijk aan het woord vijf. Ook lijkt het woord voor mens op het getal twintig, vanwege het totaal aantal vingers en tenen. Had iemand meer dan het gebruikelijke aantal, werd dat blijkbaar gezien als extra goed, een cadeau van de goden wellicht.

(American Antiquity)