De ene gil is de andere niet


Psycho

Het is zonder twijfel een van de beroemdste filmscènes aller tijden. In de Alfred Hitchcock klassieker Psycho nadert de moordenaar een douchende vrouw. Als ze door heeft dat hij met een groot mes achter het douchegordijn zit, laat ze een ijselijke gil horen. Die wordt overgenomen door een viool, die op het ritme van de steken wordt aangestreken.

Waarom gaat die gil door merg en been? Volgens onderzoekers van de universiteit in Genève (Zwitserland) heeft dat te maken met hoe hij wordt voortgebracht. Ze hebben daar gillen onderzocht en de uitwerking die deze geluiden hebben op onze hersens. De uitkomst van deze studie? De ene gil is de andere niet.

Via YouTube en het filmarchief werden tientallen gillen verzameld. Ook schreeuwden de onderzoekers zelf een paar opnames vol. Die werden voorgespeeld bij proefpersonen wiens hersens werden gescand. Daaruit bleek dat een bepaald soort gil was waarbij de amygdala, het deel van de hersens dat emoties verwerkt, zeer actief werd.

Een dergelijke gil, zo bleek uit een computeranalyse, kent een hoge mate van rauwheid of rasperigheid. Dat wil zeggen dat het volume van het geluid zo’n dertig tot honderdvijftig maal per seconde toe- en afneemt. Bij een normale stem is dat vijf keer per seconde. Het resultaat is dat de gil erg schril klinkt en een alarmbel laat afgaan in de hersens. Hitchcock had dat heel goed door, de gil in zijn film voldoet exact aan het profiel van een menselijk alarmsysteem.

Het studieverslag staat in Current Biology.