‘Crimineel gedrag door hersenbeschadiging’


hersenbeschadiging

Sommige gevangenen horen eigenlijk in het ziekenhuis te liggen, zeggen Amerikaanse wetenschappers. Wat wij zien als crimineel gedrag, is eigenlijk een hersenbeschadiging en zou als zodanig moeten worden behandeld. Het plaatst de discussie over schuld en boete in een heel ander daglicht.

De wetenschappers, onder andere van Harvard, berichten in het vakblad Pnas over zeventien misdadigers die momenteel in de gevangenis zitten voor zaken als verkrachting, overvallen en fraude. Eerder waren het brave burgers, die geen enkel crimineel gedrag vertoonden, maar na een ongeluk of ziekte gingen ze ineens het criminele pad op. Wat ze allemaal gemeen hebben: hersenbeschadiging.

Het viel op dat bij al deze mannen de beschadiging op verschillende plekken in de hersens zat (zie afbeelding). Dat lijkt uit te sluiten dat hun brein een rol speelt bij het plotselinge criminele gedrag. Maar toch ontdekten de onderzoekers dat de beschadigingen via verknoping van hersensstructuren allemaal dezelfde functionaliteiten hinderden, met name de werking van de Orbitofrontale cortex, waar we emoties verwerken. De mannen hadden plotseling grote problemen met morele kwesties en maakten zeer slechte beslissingen.

Dat hersenbeschadiging een rol kan spelen bij crimineel gedrag van eerder voorbeeldige burgers vermoeden artsen al een tijdje. Berucht is de zaak van de Amerikaan Charles Whitman. Hij werd in de jaren zestig van de vorige eeuw een massamoordenaar nadat een tumor tegen delen van zijn hersens had gedrukt. De onderzoekers noemen zoiets nu een verworven antisociale persoonlijkheidsstoornis. Het maakt van gewone mensen soms vreselijke moordenaars. Opsporen van deze beschadigingen is dankzij dit onderzoek makkelijker en kan doden schelen.

Toch waarschuwen de onderzoekers om te veel voorspellingen te doen aan de hand van hun rapport. Of iemand na een hersenbeschadiging daadwerkelijk een moordenaar wordt, is op grond van dit onderzoek nog niet te zeggen. Daarvoor zouden eerste alle mensen met dezelfde beschadiging moeten worden onderzocht.